«Η
μεγάλη χίμαιρα» του Μ. Καραγάτση είναι ένα εξαιρετικό βιβλίο στο οποίο ο
συγγραφέας ψυχογραφεί εντέχνως την ηρωίδα του, την Μαρίνα, παρουσιάζοντας μας μ’ αυτό τον τρόπο όχι μόνο
την ψυχοσύνθεση της ίδιας αλλά ίσως των περισσότερων γυναικών. Το εν λόγω
βιβλίο αποτελεί μαζί με το «Γιούγκερμαν» και το «Συνταγματάρχης Λιακπιν»
τριλογία με κεντρικό τίτλο «Εγκλεισμός κάτω από τον Φοίβο». Το βιβλίο γράφτηκε
και πρωτοεκδόθηκε το 1936 τιτλοφορούμενο ως «Χίμαιρα», ένα τίτλο που θα τον κρατήσει για δεκαεφτά χρόνια, έως δηλαδή και το 1953, όπου και κυκλοφορεί αναθεωρημένη
έκδοση του με τον τίτλο που έως και σήμερα θα το συνοδεύει: «Η μεγάλη χίμαιρα».
Το
βιβλίο χωρίζεται σε τρεις μεγάλες ενότητες. Στις αρχικές σελίδες της 1ης ενότητας (23-170 σελ.), ο συγγραφέας εστιάζει στην ζωή της ηρωίδας μας της Μαρίνας, πριν
την συνάντησή της με τον άντρα της Γιάννη, στο τραυματικό σοκ που υπέστη από την
ερωτική συμπεριφορά της μητέρας της, η οποία και ασκούσε στην διπλανή κάμαρα
του πατρικού της το επάγγελμα της πόρνης, ενώ στις τελευταίες της στην
συνάντησή της με τον πλοίαρχο και εφοπλιστή Γιάννη Ρεΐζη, στην εγκατάσταση της στο
κυκλαδίτικο νησί, αυτό της Σύρου καθώς και στον γάμο της μαζί του. Ακολουθεί η
2η (171-270 σελ.) στην οποία βλέπουμε τον έγγαμο βίο, την συμβίωση με
την καχύποπτη πεθερά, την γέννηση της κορούλας τους Άννας, την υποβόσκουσα
ερωτική έλξη της Μαρίνας για τον κουνιάδο της Μηνά, την οικονομική ευμάρεια του
ζευγαριού καθώς και την κοινωνική τους ζωή, η οποία όμως, στις τελευταίες σελίδες της ενότητας αυτής, θα αλλάξει άρδην μετά
την οικονομική περιπέτεια στην οποία θα εμπλακεί η οικογένεια Ρεΐζη όταν το ένα
από τα δυο καράβια του Γιάννη θα βουλιάξει αύτανδρο. Τέλος στην 3η (271-439 σελ.) και τελευταία
ενότητα παρακολουθούμε την κορύφωση του δράματος όπου η μοναξιά, η μελαγχολία,
η ερωτική δίψα, η αρρώστια της Άννας και η αποκάλυψη της μοιχείας οδηγούν την
Μαρίνα στην δική της λύτρωση.
Οι
τέσσερις βασικοί χαρακτήρες αυτοί της Μαρίνας, του Γιάννη, του αδερφού του, του Μηνά
και της μητέρας της οικογένειας, της Άννας Ρεΐζης είναι άριστα σκιαγραφημένοι από
την πένα του συγγραφέα κάτι που κάνει τους ήρωες απόλυτα κατανοητούς και οικείους.
Η γραφή του Μ. Καραγάτση διακατέχεται από λυρισμό, ατμόσφαιρα και κυρίως από
ερωτισμό ενώ η δομή του κειμένου είναι τέτοια που γεννά το ενδιαφέρον του
αναγνώστη σταδιακά και με αυξανόμενο ρυθμό από ενότητα σε ενότητα. Οι αντιθέσεις άντρας-γυναίκα,
χριστιανός-καθολικός και Έλληνας-ξένος είναι εμφανείς και παίζουν πρωταγωνιστικό
ρόλο σ’ όλο το κείμενο.
