Τρίτη, 23 Απριλίου 2019

ΣΑΣΜόΣ - Σπύρος Πετρουλάκης


     Ο «ΣΑΣΜόΣ», το 6ο βιβλίο του Σπύρου Πετρουλάκη που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΜΙΝΩΑΣ, είναι ένα βιβλίο που αποτυπώνει την Κρήτη των ηθών και των εθίμων με την Βεντέτα , τα θύματα, τους θύτες και τις κοινωνικές προεκτάσεις του φαινομένου να κυριαρχούν, να συγκλονίζουν και να καθηλώνουν τον αναγνώστη σε ένα κείμενο γεμάτο με λυρικές μα και σκληρές περιγραφές, ήρωες άρτια σκιαγραφημένους που σου δημιουργούν πολλά και εναλλασσόμενα συναισθήματα και σε κάνουν να αφουγκραστείς την ψυχή τους καθώς και γραφή που βοηθά στο να γίνεις αποδέχτης πολλών μηνυμάτων με αυτό της συγχώρεσης των τελευταίων σελίδων να σε αγγίζει βαθιά. 

     Κρήτη ένα νόμισμα με δυο όψεις... στη μια μεριά το φως. η λεβεντιά, το φυσικό κάλλος, η φιλοξενία, η μουσική με την λύρα και τις μαντινάδες να ζεσταίνουν τα ανήλιαγα τμήματα της ψυχής, η βαθιά μεταμέλεια, η συγχώρεση και ο Σασμός... κι απ’ την άλλη το σκοτάδι. το αιματοκύλισμα, ο θάνατος, οι κάνες στραμμένες ειρωνικά μπρος σε νιους, ο στιγματισμός, ο ξεριζωμός οικογενειών υπό τον φόβο αντιποίνων, το πένθος και η Βεντέτα...
     Όταν αυτό το νόμισμα βρεθεί σε λάθος χέρια, χέρια ανθρώπου που τον κυριεύουν ο Εγωισμός και τα Πάθη, τότε η όψη που χαράσσει την Βεντέτα στρέφεται προς το πρόσωπό του με το αιματοκύλισμα να ξεκινά, τον Άδη να ανοίγει τις πύλες του βασιλείου του και την Κρήτη να θρηνεί τους λεβέντες της.
     Ένας από αυτούς και ο Στεφανής Σταματάκης που πυροβολείτε πισώπλατα με εφτά σφαίρες ο κρότος των οποίων αντιλαλεί στα βουνά της Κρήτης στέλνοντας το μήνυμα πως ο κύκλος αίματος άνοιξε γι’ άλλη μια φορά. Δυο μέρες αργότερα η γυναίκα του Στεφανή σφάζεται πάνω από τον φρεσκοσκαμμένο τάφο του άντρα της κι όλη η κοινή γνώμη σοκάρεται από την ανανδρία του θύτη καθώς στις βεντέτες τα γυναικόπαιδα δεν μπαίνουν στο στόχαστρο. Και τότε το ερώτημα αν μιλάμε για βεντέτα ή για κάτι άλλο που λούφαξε πίσω της εκμεταλλευόμενο την δύναμή της, ξεπηδά.

Πέμπτη, 11 Απριλίου 2019

Η κληρονόμος του ποταμού-Δήμητρα Ιωάννου

     Στην ΚΛΗΡΟΝΟΜΟ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ της Δήμητρας Ιωάννου, η συγγραφέας χειρίζεται με αρμονία και τρόπο αριστοτεχνικό την Μυθολογία που αναφέρεται σχετικά με τον ποταμό Αχέροντα και την εντάσσει εντέχνως στην μυθοπλασία της υφαίνοντας έτσι ένα υφάδι αφήγησης στο οποίο τα νήματα του μύθου κι αυτά των ζωών των ηρώων της μπλέκονται το ένα με το άλλο δημιουργώντας στο τέλος ένα μοτίβο απόλυτης ισορροπίας και αναγνωστικής απόλαυσης.
   
     Με όπλο την πένα της η Δήμητρα Ιωάννου ξετυλίγει το κουβάρι της μυθολογίας και μας μιλά για τις δοξασίες του αρχαίου ποταμού του θανάτου με τις έντονες περιγραφές της να μας μεταφέρουν στις υδάτινες φιδογυριστές διαδρομές του και να μας κάνουν να νιώθουμε δέος για το φυσικό τοπίο και τους μύθους που έπλασαν οι άνθρωποι για  χάρη του. 
    Ο Αχέροντας ήταν ο Άρχων των ποταμών για τους αρχαίους Έλληνες και επέβαλλε τον φόβο στους ανθρώπους καθώς εκεί βρίσκονταν το βασίλειο του Άδη, του βασιλιά του Κάτω Κόσμου, μα και τον σεβασμό καθώς ύμνησαν τα νερά του όσο κανενός άλλου ποταμού, με τον Όμηρο να στέλνει τον Οδυσσέα ζωντανό στον κόσμο των νεκρών, προκειμένου να συμβουλευτεί τον μάντη Τειρεσία για το πώς θα επιστρέψει στην Ιθάκη, και να χαρίζει, κατά την άποψή μου, μια από τις συγκλονιστικότερες σκηνές του έπους, αυτή της συνάντησης του πολυμήχανου βασιλιά με την νεκρή μητέρα του. Σύμφωνα με τον μύθο όταν ο Οδυσσέας έφυγε από τον Κάτω Κόσμο πήρε μαζί του το σκήπτρο του Άδη ώστε να νικήσει τον θάνατο και να γυρίσει στους δικούς του...
     Πάνω στην εκδοχή της αρπαγής του σκήπτρου, το νήμα της μυθοπλασίας και των ηρώων αρχίζει να ξετυλίγεται... 
Κι έτσι συναντάμε την Φιλίτσα, την κεντρική ηρωίδα του μυθιστορήματος, που μεγαλώνει δίπλα στον Αχέροντα, με τις δοξασίες και τους μύθους για τον ποταμό να  κυριαρχούν στη ζωή της. Μεγαλώνει κάτω από τις στοργικές φτερούγες της γιαγιάς της, με μια μητέρα απούσα και έναν πατέρα εθισμένο στο αλκοόλ και στην βία... Στήριγμα μεγάλο οι φίλοι της... Στήριγμα μεγάλο μέχρι να ‘ρθει η Προδοσία... και να ανατραπεί η ζωή της... Κάπου εκεί συναντήσεις απρόσμενες θα την διδάξουν τα μυστικά της φύσης, της ζωής... 

Σάββατο, 6 Απριλίου 2019

Ο Γιγαντοκυνηγός-Δημήτρης Μελικέρτης

       Διαβάζοντας τον ΓΙΓΑΝΤΟΚΥΝΗΓΟ του Δημήτρη Μελικέρτη η αστείρευτη φαντασία, η έξυπνη και με χιούμορ γραφή  -έπιασα πολλές φορές τον εαυτό μου να γελά με ατάκες! Οι δε ονομασίες των γιγάντων με έκαναν να ξεκαρδιστώ!-, οι ήρωες και οι συγκινητικές ανατροπές που συναντούν στο διάβα τους με έκαναν να μείνω προσηλωμένη στην ανάγνωση, να απολαύσω το κείμενο και να αφουγκραστώ τα μηνύματα του σεβασμού της διαφορετικότητας που οδηγεί στην ομαλή και ειρηνική συνύπαρξη, της ανθρωπιάς και της εμπιστοσύνης που μεταξύ άλλων μετέφερε η πένα του συγγραφέα.

       Ποιος είναι ο Γιγαντοκηνυγός;
     Είναι ο Τζέιμ Καρούν ένας μικρόσωμος άντρας που ζει μαζί με την γυναίκα του, την βασίλισσα Μελοντί, και που με το μαγικό δίχτυ που κληρονόμησε απ’ τον προπάππου του αιχμαλωτίζει γίγαντες.
Πώς το κάνει;
Το σχέδιο είναι απλό!
     Φτιάχνει γλυκά από μούρα, την αγαπημένη λιχουδιά των γιγαντόσωμων θηραμάτων του, τους δελεάζει μ’αυτά κι όταν εκείνοι πέφτουν με τα μούτρα στο νόστιμο γλυκό ο Τζέιμ πετά το δίχτυ και τους ακινητοποιεί. Στη συνέχεια τους μεταφέρει με τις φτερωτές λεοπαρδάλεις του στην αυλή του σπιτιού του και στην ιδιότυπη φυλακή, ένα τεράστιο πηγάδι, που έχει φτιάξει για να τους φυλακίζει.
     Οι συγχωριανοί του του στήνουν αγάλματα! Είναι ο ήρωάς τους καθώς έχει κατορθώσει μέχρι τώρα να αιχμαλωτίσει 174 γίγαντες, γίγαντες που οι άγαρμπες κινήσεις τους έχουν χαλάσει τις καλλιέργειες με αποτέλεσμα όλοι να τους μισούν και να τους φοβούνται. Όπως καταλαβαίνετε μοναδικό τους κριτήριο για αυτά τα αισθήματα δεν είναι άλλο από την γιγαντιαία εξωτερική εμφάνιση και τον πανικό που προκαλεί ο όγκος τους... η διαφορετικότητά τους...
     Κι έτσι όλοι θαυμάζουν τον Γιγαντοκυνηγό! Τον θαυμάζουν γιατί τους απαλλάσσει από τους επικινδύνους γίγαντες!
Όλοι;
Όχι, φυσικά!
      Η Μελοντί, όνομα απόλυτα αντιπροσωπευτικό για μια ευαίσθητη φυσιογνωμία σαν κι αυτή, αντιδρά με τον δικό της τρόπο: παίζει μουσική κοντά στο παράθυρο της αυλής κι είναι η μουσική της βάλσαμο για τους φυλακισμένους, ταλαιπωρημένους γίγαντες...
     Όταν μια μέρα η Μελοντί θα εξαφανιστεί,  ο Γιγαντοκυνηγός και οι χωρικοί θα βγουν στο δάσος και στο γιγαντοχωριό για να την αναζητήσουν... μια αναζήτηση που θα βγάλει τελικά ΌΛΟΥΥΥΣ τους ήρωες από το πηγάδι της ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΗΣ και του ΦΟΒΟΥ για το ΆΓΝΩΣΤΟ και το ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ.

     Διαβάστε το!! Χαρίστε το στα παιδιά σας! Πρόκειται για ένα χιουμοριστικό μα και συναισθηματικό βιβλίο με πολλά μυνήματα!
       Συγχαρητήρια στον συγγραφέα! 

Βαθμολογία 5/5
Βιογραφία Συγγραφέως

Στοιχεία Βιβλίου:
Τίτλος: Ο Γιγαντοκυνηγός
Συγγραφέας: Δημήτρης Μελικέρτης
Εικονογράφηση: Πέτρος Χριστούλιας
Εκ.: Πατάκη
Συλλογή: Χελιδόνια (8-12)
Ημερ.Εκδ.: Μάιος του 2017
Σελ.: 63

Δήμητρα Κωλέτη

Σάββατο, 30 Μαρτίου 2019

Το παράθυρο της Νεφέλης-Σπύρος Πετρουλάκης

     «Το παράθυρο της Νεφέλης» του Σπύρου Πετρουλάκη είναι ένα κοινωνικό δράμα, βασισμένο όπως αναφέρεται στο εξώφυλλο σε πραγματικά γεγονότα, που καθηλώνει και σοκάρει τον αναγνώστη με τη σκληρή θεματολόγια που συναντά στις σελίδες του. 
      Ο συγγραφέας με γλώσσα απλή, χωρίς να χρησιμοποιεί βαρύγδουπες εκφράσεις, και εναλλασσόμενη αφήγηση (αναδρομική-πραγματικός χρόνος) μας μιλά για την αρπαγή της κεντρικής του ηρωίδας, της δίχρονης Ιωάννας, από το Νυδρί της Λευκάδας τον Αύγουστο του 1996, ένα γεγονός γροθιά στο στομάχι που ομολογώ πως μ’ έκανε να κοντοσταθώ και να σκεφτώ αν μπορώ -όχι αν θέλω!-να συνεχίσω την ανάγνωση καθώς το θέμα του βιβλίου ήταν ψυχοφθόρο και στενάχωρο για εμένα. Τελικά πήρα ανάσα, το άφησα για μια μέρα στην άκρη κι έπειτα συνέχισα την ανάγνωσή του καθώς η απορία για το τι έγινε μ’αυτό το παιδί όλο και κέρδιζε χώρο στη σκέψη μου. 
     Τα χρόνια που ακολούθησαν για την μικρή Ιωάννα που πλέον θα την αποκαλώ Νεφέλη, όπως εξάλλου την ονόμασαν ο Γιάννης και η Ματίνα, οι άνθρωποι που την άρπαξαν από την οικογένεια της ώστε να καλύψουν το κενό της άτεκνης κοινής ζωής τους, είναι ήρεμα γεμάτα φροντίδα και τρυφερές αγκαλιές. Όλα αυτά όμως μέχρι την απρόσμενη εγκυμοσύνη της Ματίνας, τότε που η Νεφέλη χάνει το ενδιαφέρον της μαμά της, τότε που αφήνεται σε μια γωνιά σαν περιττό-παρίσακτο αντικείμενο, τότε που η μικρούλα θα ‘ρθει αντιμέτωπη με την κακοποίηση, την αδιαφορία και την ωμότητα... τότε που τα δάκρυα θα υγράνουν τα φωτεινά της μάτια: «...από το σκυμμένο κεφάλι τα δάκρυα έσταζαν κάτω στη γη, στο προαύλιο του σχολείου... Δάκρυα που γύρευαν να εισδύσουν στο σκληρό τσιμέντο και να το διαλύσουν μεμιάς. Κι έπειτα να περάσουν στο χώμα, να το μουσκέψουν, να το ποτίσουν, ώσπου να φυτρώσει ένα δέντρο τόσο μεγάλο, που θα μπορούσε να σκεπάσει όλο τον κόσμο. Και τον ουρανό με τ’ αστέρια του. Κι από τα κλαδιά του δε θα έβγαιναν άνθη και φύλλα παρά μόνο παιδικοί αναστεναγμοί. Αναστεναγμοί και θλίψη. Θλίψη και πόνος. Όλος ο πόνος που έκρυβε μέσα της αυτή η τοσηδά ψυχούλα» (σελ. 116).  
     Το ταλέντο της στη ζωγραφική θα αποτελέσει διέξοδο σ’ όλη αυτή την σκληρή κατάσταση που βιώνει. Με όπλο τα πινέλα και τα χρώματά της θα φτιάξει παράθυρα, παράθυρα που η θέασή τους θα της χαρίσει ανθρώπους στηρίγματα ζωής, αποχρώσεις αισιοδοξίας μα και σκιές ανατροπής, βίας και σκληρότητας... κάπου στο βάθος θα αχνοφαίνονται η τύχη, η Μοίρα, η λύτρωση... και η επανένωση; 

     Ένα βιβλίο που καθηλώνει, συγκινεί και κάνει τον αναγνώστη να βιώσει έντονα τα συναισθήματα των ηρώων. Το χιούμορ που υπήρχε σε αρκετά σημεία ήταν ευπρόσδεχτο καθώς αποφόρτιζε την σκληρή αυτή ιστορία. Αγαπημένη ηρωίδα η Αντιγόνη: με τέτοια ψυχή, τέτοια δύναμη οφείλουμε να αντιμετωπίζουμε τα παιδιά, κι όταν γίνεται αντιληπτή η όποια μορφή κακοποίησης που μπορεί να υφίστανται να αντιδρούμε με τον τρόπο που αντέδρασε και εκείνη. 
     Διαβάστε το...!

Βαθμολογία 5/5

Βιογραφία συγγραφέως

Στοιχεία Βιβλίου:
Τίτλος: Το παράθυρο της Νεφέλης
Συγγραφέας: Σπύρος Πετρουλάκης
Εκδ.: ΜΙΝΩΑΣ
Ημερ.Επανεκδ.: Σεπτέμβρης του 2018
(1η εκδ. Σεπτέμβρης του 2014) 

Σελ.: 496





Δήμητρα Κωλέτη

Παρασκευή, 15 Μαρτίου 2019

Το αγόρι της Φλάνδρας-Gilbert Sinoue

     «Το αγόρι της Φλάνδρας» του Sinoue είναι ένα αστυνομικό μυθιστόρημα εποχής που το διάβασα με αμείωτο ενδιαφέρον καθώς η πλοκή του ήταν ανατρεπτική με τους ήρωες να με μεταφέρουν στην Φλάνδρα του Μεσαίωνα.

      Το αγόρι της Φλάνδρας, ο Γιαν, μαθητεύει δίπλα στον σπουδαίο ζωγράφο Βαν Άικ. Ο Γιαν είναι ορφανός κι ο ζωγράφος που τον έχει αναλάβει από τότε που τον εγκατέλειψαν στην εξώπορτά του του διδάσκει τα μυστικά της τέχνης του. Τα χρώματα, τα λάδια και τα πινέλα μαζί με τα καράβια που εκείνη την εποχή ρίχνονται στη θάλασσα για να ανακαλυφθούν νέες χώρες  είναι για τον Γιαν όλος του ο κόσμος. Ξαφνικά όμως αυτός ο κόσμος θα διασαλευτεί καθώς η μια δολοφονία μετά την άλλη θα προκαλέσει αναστάτωση και ερωτήματα μιας κι όλοι οι δολοφονηθέντες είναι πρώην μαθητές του Βαν Άικ. Μήπως κινδυνεύει και ο Γιαν;
       Ένας φαύλος κύκλος μόλις έχει ανοίξει.
     Όταν θα βρεθεί νεκρός κι ο Βαν Αικ τότε η ζωή του παιδιού θα πάρει νέα τροπή. Ανοιχτά πλέον θα μπει κι ο ίδιος στο στόχαστρο των δολοφόνων που θέλουν να εξαφανίσουν ό,τι είναι προοδευτικό και απειλεί την δική τους κοσμοθεωρία. Γιατί έχουν μπει στο στόχαστρο οι ζωγράφοι και οι προοδευτικοί της Φλάνδρας και της Ιταλίας; Ο σκοταδισμός της εποχής τι ρόλο θα παίξει; 
     Ερωτήματα που μαζί με τον Ίντελσμπατ, τον άνθρωπο που εκείνη την περίοδο στάλθηκε για να πάρει πίσω τον χάρτη που απεικόνιζε τους θαλάσσιους δρόμους των ποντοπόρων Πορτογάλων τον οποίο είχε κλέψει ο Βαν Αικ για λογαριασμό του Δούκα του, θα προσπαθήσουν να τα απαντήσουν και να αποκαλύψουν τους συνωμότες που ο σκοταδισμός τους βάζει σε κίνδυνο ζωές ανθρώπων του φωτός και της Αναγέννησης...
  
     Διαβάστε το...! Πρόκειται για ένα ατμοσφαιρικό θρίλερ εποχής που θα σας καθηλώσει!

Βαθμολογία 5/5

Στοιχεία Βιβλίου:
Τίτλος: Το αγόρι της Φλάνδρας
Συγγραφέας: Gilbert Sinoue 
Μετάφραση: Βασιλική Κοκκίνου
Εκδ.: Ψυχογιός
Ημερ.Εκδ.: Οκτώβρης 2000
Σελ.: 363

Δήμητρα Κωλέτη

Τρίτη, 12 Μαρτίου 2019

Το Παλιόπαιδο-Αγγελική Δαρλάση

     «Φτώχεια δεν είναι μόνο η έλλειψη τροφής και στέγης. Φτώχεια είναι το να αισθάνεσαι Κανένας, το να στερείσαι ταυτότητας»: με αυτά τα λόγια η Αγγελική Δαρλάση ξεκινά την ιστορία του ‘’Παλιόπαιδιου’’, ενός παιδιού που μεγαλώνει με έναν απόντα πατέρα, με τα λιγοστά τραγούδια της άρρωστης μητέρας να του ομορφαίνουν κάπου κάπου την μοναχική και θλιμμένη ζωή του, με λίγα χάδια και ακόμα λιγότερα φιλιά, ενός παιδιού που στερείται το συναίσθημα.
     Το παλιόπαιδο είναι ένα παιδί φτωχό, με ρούχα ξένα πάνω του, ένα κοντό παντελόνι, ένα φαρδύ παλτό που το σκούρο χρώμα του ενίσχυε το θλιμμένο είναι του, και που όταν ακούει τη μητέρα του να του λέει πως «Όταν αυτό το παλτό θα σου κάνει, θα πει πως ήρθε η ώρα να γίνεις κι εσύ... Κάποιος. Κι ευτυχισμένος!» στρέφει το βλέμμα του στα αστέρια και αναρωτιέται: Πώς θα μπορούσε να γίνει κάποιος... κι ευτυχισμένος; Και πού όντας φτωχός;
     Είναι ένα παιδί που ξεχάστηκε το όνομά του και που όλοι πλέον το φωνάζουν παλιόπαιδοένα προσωνύμιο που το απέκτησε γιατί κάποτε έκλεψε λίγο ψωμί για να χορτάσει την πείνα του και ένα ζευγάρι κάλτσες για να ξεγελάσει τις κρύες νύχτες. Όλοι το φωνάζουν παλιόπαιδο γιατί είναι το πιο φτωχό, το πιο θλιμμένο από τα υπόλοιπα φτωχά, παραγκωνισμένα και θλιμμένα παιδιά της φτωχογειτονιάς του, μιας φτωχογειτονιάς στην οποία τα παιδιά συγκροτούν συμμορίες με ορισμένες από αυτές να μην είναι και τόσο αθώες αφού τα μέλη της που βρίσκονται υπό την προστασία και τις διαταγές του αρχηγού ληστεύουν ανθρώπους στους δρόμους. Σε μια τέτοια συμμορία θα μπει και το Παλιόπαιδο, άλλωστε θέλει να ανήκει κι εκείνος σε μια ομάδα, θέλει να ξεφύγει από την μοναξιά... 

''Το παιδί, ο άνθρωπος το μόνο που χρειάζεται, το μόνο που του οφείλουμε είναι χείρα βοηθείας και αισθήματα, αυτά θα το τραβήξουν από το σκοτάδι της μοναξιά, της θλίψης, του παραγκωνισμού... θα του δείξουν το δρόμο για τον αυτοσεβασμό και την ευτυχία. ''

      Όταν ο αρχηγός θα του θέσει μια αποστολή δίνοντάς του ένα όπλο, αυτό με την βοήθεια ενός φωτισμένου ανθρώπου που συναντά στο δρόμο θα γίνει στα χέρια του βιολί, μουσική, ελπίδα... και τότε τα αστέρια στον ουρανό περήφανα και υπέρλαμπρα θα δείξουν στον Φελίξ -αυτό είναι το όνομά του!- μια νέα ομάδα που θα τον βγάλει από την θλίψη, την μοναξιά και θα τον κάνει Κάποιο! Κι ευτυχισμένο!

Σάββατο, 23 Φεβρουαρίου 2019

Το αγόρι στο θεωρείο-Αγγελική Δαρλαση

     Το πόνημα της Αγελικής Δραλάση «Το αγόρι στο θεωρείο» είναι ένα εφηβικό -κι όχι μόνο!- ανάγνωσμα στο οποίο η συγγραφέας πραγματεύεται τον πόνο της απώλειας προσώπων μα και πατρίδων, την προσπάθεια να διαχειριστεί το άτομο τις οδυνηρές ανατροπές που φέρει στην ψυχοσύνθεσή του η Προσφυγιά ενώ παράλληλα υμνεί την δύναμη της Μνήμης καθώς και το βάλσαμο και την απελευθέρωση που προσφέρει η Τέχνη
     Μιλώντας για ένα πραγματικό γεγονός, αυτό της εγκατάστασης των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής στο Δημοτικό Θέατρο Αθηνών, η συγγραφέας με ατμοσφαιρική και ρεαλιστική γραφή, πλάθει ήρωες που αγγίζουν την ψυχή του αναγνώστη παρασύροντάς τον σε μια ιστορία που πρωταγωνιστεί η ανθρωπιά, το συναίσθημα και η ελπίδα. 

      Η ιστορία ξεκινά με τον Δρόσο να μας αφηγείται την άφιξη του μαζί με την αδερφή του, την Αρετή, και την Δόμνα που τα αγκάλιασε σαν δικά της παιδιά να φτάνουν στο Δημοτικό Θέατρο Αθηνών. "Θα µας οδηγήσει πίσω το άρωµα από τις τριανταφυλλιές µας. Δε θα χαθούµε" λέει ο Δρόσος στην Αρετή η οποία αρνείται να μπει στο θέατρο καθώς φοβάται πως όλο και πιο πολύ απομακρύνονται από τους γονείς και την πρότερη ζωή τους, την αληθινή ζωή, την ζωή μακριά από την ορφάνια, την φτώχεια και την ανασφάλεια της προσφυγιάς.  
    Όπως και οι άλλοι πρόσφυγες έτσι κι αυτοί θα εγκατασταθούν τελικά σε ένα από τα 81 θεωρεία του θεάτρου που το 1922 προκειμένου να αντιμετωπιστεί το προσφυγικό ζήτημα χρησιμοποιήθηκε ώστε να στεγάσει τις κατατρεγμένες από την Ιστορία ψυχές με την Αρετή να το χαρακτηρίζει τόσο σπαρακτικά εύστοχα για τον αναγνώστη ως κουκλόσπιτο αφού στα μάτια της μοιάζει σαν το κοριτσίστικο παιχνίδι με τα πολλά δωματιάκια παραταγμένα το ένα δίπλα στο άλλο, στα οποία λείπει ο ένας τοίχος κάνοντας έτσι την ζωή των ενοίκων ορατή στους πάντες. 

Δευτέρα, 18 Φεβρουαρίου 2019

Συζητώντας με την συγγραφέα Τέσυ Μπάιλα!


    Η Τέσυ Μπάιλα απαντά στο ερωτηματολόγιο των ΒιβλιοΑναφορών και μας παρουσιάζει με τον δικό της μοναδικό τρόπο το νέο της βιβλίο, το «Τις νύχτες έπαιζε με τις σκιές», το οποίο και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός.
     Η παραχώρηση της παρούσας συνέντευξης αποτελεί για το blog και για εμένα προσωπικά ιδιαίτερη τιμή καθώς «Το μυστικό ήταν η ζάχαρη», το πρώτο δηλαδή βιβλίο που με έφερε σε επαφή με την γραφή της, οι «Άγιες θάλασσες» και το «Ουίσκι μπλε», που ακολούθησαν, με έκαναν να αγαπήσω την πένα της συγγραφέως και να την συγκαταλέξω στους αγαπημένους μου συγγραφείς μιας κι αυτή με το πλούσιο λεξιλόγιο και τα καλολογικά στοιχεία που χρησιμοποιεί μου προσφέρει νοερά ταξίδια, στα οποία όλες μου οι αισθήσεις ενεργοποιούνται και παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο να κάνω βίωμα την κάθε λέξη. 
     Σας παροτρύνω λοιπόν όσοι δεν έχετε ακόμα διαβάσει κάποιο από τα βιβλία της συγγραφέως να το κάνετε σύντομα! Μέχρι τότε όμως διαβάστε την συνέντευξη κι ελάτε λίγο πιο κοντά στο έργο της Τέσυ Μπάιλα


1. Από τις 7 Φεβρουαρίου το νέο σας πόνημα, το «Τις νύχτες έπαιζε με τις σκιές», απέκτησε μια θέση στις προθήκες των βιβλιοπωλείων! Αφού σας ευχηθώ να είναι καλοτάξιδο, θα σας ζητήσω να μας το παρουσιάσετε με τον δικό σας μοναδικό τρόπο. 

Σας ευχαριστώ πολύ για τις ευχές. Το μυθιστόρημα «Τις νύχτες έπαιζε με τις σκιές» είναι ένα ιστορικό και κοινωνικό μυθιστόρημα ενταγμένο πλήρως στο ιστορικό πλαίσιο που εκτείνεται από τα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα μέχρι και το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Περιγράφει έναν άνθρωπο που βρέθηκε στη δίνη των εξελίξεων και πέρασε όλη του τη ζωή, αναζητώντας έναν τρόπο να εκφράσει την καλλιτεχνική του ανησυχία, να βρει δρόμους στους οποίους θα διοχετεύσει τη μοναχική του φύση, σε μια εποχή δύσκολη και ακραία, κατά την οποία η τέχνη μοιάζει να μην έχει καμιά απολύτως αξία.
Έτσι λοιπόν από την τελευταία μεγάλη σφαγή των χριστιανών από τους Τουρκοκρητικούς, το 1898, μια ημερομηνία ορόσημο καθώς την ημέρα της σφαγής, στις 25 Αυγούστου, γεννιέται ο κεντρικός ήρωας του βιβλίου και σηματοδοτείται η αρχή της Κρητικής Πολιτείας περνά στην Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα μερικά χρόνια αργότερα, κι από εκεί στους Βαλκανικούς πολέμους, στον Εθνικό Διχασμό, και από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο φτάνει στον Β΄. Σε όλη του την πορεία το μυθιστόρημα πραγματεύεται την ανθρώπινη περιπέτεια της προσωπικής αναζήτησης στην πάροδο ενός αιώνα διάστικτου από τα αποτελέσματα των  ιστορικών συγκυριών που σφράγισαν την εξέλιξη του κόσμου.
Ο κεντρικός ήρωας αυτού του βιβλίου θα γεννηθεί πάνω σε ένα καΐκι και από την πρώτη στιγμή θα νιώσει την ορφάνια, την απόρριψη αλλά και το ταλέντο του, καθώς μεγαλώνοντας δίπλα στον παππού του θα μάθει να αγαπάει το ξύλο και το χρώμα και να βάφει μικρά καραβάκια. Ύστερα από ένα ακόμη βίαιο περιστατικό με τον πατέρα του θα αποφασίσει να φύγει για να βρει μόνος του τον δρόμο του και η μεγάλη του περιπέτεια στη ζωή θα αρχίσει.
Από την αγκαλιά της θείας Λουλουδιάς, του παππού και της Μυρσίνης που μεγαλώνει στο σπίτι τους σαν αδελφή του, έχοντας χάσει τη μιλιά της μετά τα γεγονότα στο Ηράκλειο, στη ζωή του  θα μπουν νέοι άνθρωποι. Ο Μικέλε, ο επιστήθιος φίλος, που θα τον μάθει τι πάει να πει η χαρά της ζωής και θα τον οδηγήσει στη δημιουργία του πιο μεγάλου του ζωγραφικού έργου, η Ισιδώρα, ο ανεκπλήρωτος και ιδεατός έρωτας που θα τον βασανίζει πάντα, η κυρά Ευτέρπη, η Χριστίνα. Αλλά και οι τόποι εναλλάσσονται. Από το Ηράκλειο στα Χανιά και από εκεί στον Πειραιά και την Αθήνα. Κι ύστερα στα χαρακώματα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου στη Μακεδονία. Για να καταλήξει ξανά στο πατρικό του σπίτι και να απομονωθεί έχοντας πρώτα μάθει ότι πολύ συχνά ο άνθρωπος χάνεται στα γρανάζια της μεγάλης Ιστορίας και πως ο πόνος μπορεί να γίνει η αφορμή για τη μεγάλη τέχνη.

2. Ποιο ήταν το πρώτο ερέθισμα που έπλασε στο μυαλό σας την υπόθεση του νέου σας βιβλίου;

«Η ζωή, ο θάνατος κι αναμεσίς η Τέχνη». Είναι μια φράση του Νίκου Εγγονόπουλου. Θα μπορούσα να πω πως αυτή η φράση έδωσε το πρώτο ερέθισμα για να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις εκείνες που θα έδιναν μορφή στον κύριο ήρωα του βιβλίου, έναν ήρωα που η ιστορία του στροβιλίζεται πάνω σ’ αυτούς τους τρεις άξονες και γύρω από τις επιταγές της μεγάλης Ιστορίας. 

3. Διαβάζοντας ένα βιβλίο ψάχνω πάντα κάτω από τις λέξεις τα μηνύματα που ίσως θέλει ο συγγραφέας να μεταφέρει στους αναγνώστες του. Μπορείτε να μοιραστείτε μαζί μας ένα μήνυμα που οι κεντρικοί ήρωες του νέου βιβλίου σας, θέλουν οπωσδήποτε εμείς οι αναγνώστες να το ''παραλάβουμε'';

Σάββατο, 16 Φεβρουαρίου 2019

Ο ανεπιθύμητος νεκρός-Γιώργος Πράτανος

 Ο δημοσιογράφος Γιώργος Πράτανος στον Ανεπιθύμητο νεκρό σκιαγραφεί τις στιγμές από το θάνατο του σπουδαίου λογοτέχνη Νίκου Καζαντζάκη στο Φράμπουργκ της Γερμανίας έως και τον συγκινητικό αποχαιρετισμό των Κρητών στον προμαχώνα Μαρτινέγκο, με το παρασκήνιο της ταφής να προσυπογράφει τον τίτλο του βιβλίου καθώς ο Νίκος Καζαντζάκης θεωρήθηκε ‘’ανεπιθύμητος’’ ακόμα κι ως νεκρός για την Εκκλησία, το κράτος και για κάποιες ακραίες θρησκευτικές ομάδες που τον πολέμησαν έως και την ύστατη στιγμή.

     Η αφήγηση ξεκινά το βράδυ της 26ης Οκτωβρίου του 1957 όταν ο σπουδαίος Νίκος Καζαντζάκης μετά από επιπλοκές στην υγεία του αφήνει την τελευταία του πνοή έχοντας στο πλευρό του την σύζυγό του Ελένη Καζαντζάκη. Ένας νέος ανήφορος μόλις ξεκινά. Η χήρα του Καζαντζάκη και οι φίλοι του έκτος από τον πόνο της απώλειας καλούνται να διαχειριστούν και να ξεπεράσουν τα εμπόδια που οι πολέμιοι του Καζαντζάκη ακόμα και τώρα όντας νεκρός συνεχίζουν να στήνουν. 
     Η σορός μεταφέρεται οδικώς στην Ελλάδα και έχει τελικό προορισμό τον τόπο ταφής της, το Ηράκλειο της Κρήτης, κι ενώ συνοριοφύλακες αφήνουν να περάσει η νεκροφόρα χωρίς έλεγχο αποδίδοντας μ’ αυτή την κίνηση φόρο τιμής στον σπουδαίο λογοτέχνη, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Θεόφιλος φοβούμενος τις αντιδράσεις φανατικών θρησκόληπτων καθώς και ακροδεξιών στοιχείων κρατά κλειστές τις πόρτες των ναών της πρωτεύουσας εμποδίζοντας να τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα και απαγορεύει στους ιερείς να ψάλουν την εξόδιο ακολουθία. Το φέρετρο διανυχτερεύει στο νεκροθάλαμο του Α’ Νεκροταφείου Αθηνών και το πρωί με πτήση που ναυλώνει ο Ωνάσης πετά για το Ηράκλειο, τον τόπο που γεννήθηκε ο Καζαντζάκης και που τα χώματα του περιμένουν την επιστροφή του...
     Σ’ αυτό το αεροπλάνο θα επιβιβαστεί και ο δημοσιογράφος Φρέντυ Γερμανός που παρά το νεαρό της ηλικίας του ο εκδότης της του, του ανέθεσε την δημοσιογραφική κάλυψη της κηδείας. Έτσι μέσα από την δημοσιογραφική ματιά του και την επιτόπια έρευνα του οι αναγνώστες θα βιώσουν τις τελευταίες στιγμές του Καζαντζάκη, του μεγάλου λογοτέχνη που οι μηχανορραφίες των πολέμιών του του στέρησαν το Νόμπελ Λογοτεχνίας κατηγορώντας τον για αθεΐα και διαφθορέα των νέων με την Εκκλησία να φτάνει πολύ κοντά στον αφορισμό του χωρίς ωστόσο να τα καταφέρνει.     

Τετάρτη, 6 Φεβρουαρίου 2019

Η μαγισσούλα που έτρωγε γράμματα-Χρυσάνθη Τσιαμπαλή

    Η μαγισσούλα Φριντανίτα είναι στενοχωρημένη. Όλα δείχνουν πως  οι μαγικές της ικανότητες έχουν χαθεί. Ο φίλος της ο Σταύρος της ζήτησε νωρίτερα να κάνει τα μαγικά της ώστε να μεγαλώσουν τα αυτιά του καθώς είναι τόσο μικρά που δεν ακούει τις εντολές του αφεντικού του κι εκείνη κουνώντας το ραβδί της πέταξε τα ξόρκια της: «Άφρα μάφρα σάλα,τα αυτιά του Σταύρου να γίνουν μεγάλα!».  Αντί  όμως τα αυτιά του να γίνουν μεγάλα... ουπς στο κεφάλι του Σταύρου φύτρωσε ένα ποτήρι... γάλα! 
     Και σαν να μην έφτανε αυτό όταν η ξαδέρφη της, της ζήτησε να της κάνει τα μαλλιά της μαύρα που μετά την τελευταία βαφή είχαν γίνει καροτί όχι μόνο δεν έγιναν μαύρα αλλά εμφανίστηκε στο κεφάλι της μια καταπράσινη... σαύρα. 
Τι έπαθε; 
Τι θα κάνει; 
Που πήγαν οι μαγικές της ικανότητες; 
Και μάλιστα τώρα που σε λίγες ώρες είναι ο διαγωνισμός για την ανάδειξη  της καλύτερης μαγισσούλας της πόλης. 
     Πηγαίνοντας στο διαγωνισμό θα διαπιστώσει πως και οι φίλες της αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα. Η αρχιμάγισσα  Αναφανδίνα που καλεί την κάθε μαγισσούλα και της ζήτα με ένα ξόρκι άλλοτε να μετατρέψει κάτι κι άλλοτε να της εμφανίσει πράγματα, βλέπει την μία μετά την άλλη να αποτυγχάνει. Τι φταίει κι αντί για παγίδες που ζητά τις εμφανίζουν ξαφνικά γίδες και αντί για μήλα μια καμήλα; Ποιος ευθύνεται για όλα αυτά; Δεν μπορεί όλες οι μαγισσούλες να είναι τόσο αδέξιες στα ξόρκια.
     Και η Πριφινέλα, μια μάγισσα ζηλιάρα με πράσινα μαλλιά, τι κάνει στο διαγωνισμό...;

     «Η μαγισσούλα που έτρωγε γράμματα» της Χρυσάνθης Τσιαμπαλή είναι ένα βιβλίο με το οποίο οι μικροί αναγνώστες θα γελάσουν πολύ με τα αστεία αποτελέσματα των αποτυχημένων ξορκιών, θα καταλάβουν την αξία των λέξεων, των συλλαβών και της ορθογραφίας και θα εκπλαγούν με το φινάλε καθώς τίποτα δεν οδηγούσε σ’αυτό. Πρόκειται λοιπόν για ένα χιουμοριστικό παιχνίδι λέξεων που μαζί με την όμορφη και ζωηρή εικονογράφηση καθώς και τις δραστηριότητες που συναντάμε στις τελευταίες του σελίδες προκαλεί το ενδιαφέρον της ανάγνωσής του και προσφέρει στα παιδιά όμορφες στιγμές κατά την διάρκεια της!
     Διαβάστε το στα παιδιά σας!

Βαθμολογία 5/5
Βιογραφία συγγραφέως

Στοιχεία Βιβλίου
Τίτλος: Η μαγισσούλα που έτρωγε γράμματα
Συγγραφέας: Χρυσάνθη Τσιαμπαλή-Κελεπούρη
Εικονογράφηση: Μις Μόλυβ
Εκδ.: Ψυχογιός
Ημερ.Εκδ.: Ιανουάριος 2014
Σελ.: 56
Ηλικία:5-6

Δήμητρα Κωλέτη

Κυριακή, 3 Φεβρουαρίου 2019

Λιανοκέρια της μικρής Πατρίδας-Θοδωρής Παπαθεοδώρου


    Μετά τις «Γυναίκες της μικρής Πατρίδας», τα Λιανοκέρια, τα ισχνά, ευάλωτα κεράκια της μακεδονικής γης με την ζωηρή μα συνάμα και την εκτεθειμένη φλογίτσα τους, όπως είναι η μικρή Βάσιλκα που μετά την εξέγερση του Ίλιντεν τρέχει στα κακοτράχαλα βουνά της Μακεδονίας για να γλιτώσει από τις επιθέσεις των Βούλγαρων και τα αντίποινα των Τούρκων, όπως είναι ο Μήλιος και η Ανθή, οι μόνοι επιζώντες από την σφαγή στο χωριό τους, στέκουν μπρος στον άνεμο που σηκώνει ο Αγώνας των Μακεδόνων. 

   Ο αγαπημένος συγγραφέας Θοδωρής Παπαθεοδώρου συνεχίζει την αφήγηση του με το ίδιο ύφος, την ίδια ένταση συνδέοντας αρμονικά τις Γυναίκες με τα «Λιανοκέρια της μικρής Πατρίδας», στις σελίδες του οποίου φωτίζει μέσα από τους παλιούς και νέους ήρωες που σκιαγραφεί τα γεγονότα και τις συνθήκες που επικρατούσαν στη σκλάβα πατρίδα από την σλαβική εξέγερση του Ίλιντεν και μετά έως και το λυκόφως του 1904.
       Πριν συναντήσουμε όμως τους ήρωες και την πορεία τους, ο συγγραφέας μας υποδέχεται με ένα ποίημα που μας προϊδεάζει και που χαρακτηρίζει απόλυτα τους υπαρκτούς και μη ήρωες του, τις «Θερμοπύλες» του Κ.Π. Καβάφη, ένα ποίημα σύμβολο για την αυτοθυσία και την προάσπιση των αξιών ακόμα κι όταν διαφαίνεται πως τελικά θα κάνει την εμφάνιση του ο Εφιάλτης.

       Ιδανικά κι αξίες. Άνθρωποι που φυλάσσουν Θερμοπύλες..., όπως η διδασκάλισσα Αρετή που τον Μάρτιο του 1904 στέκεται στο παράθυρο του πατρικού της στην Αθήνα θυμούμενη τη σφαγή στο Ράκοβο, το εξοντωτικό τρέξιμο της μαζί με την μικρή της μαθήτρια τη Βάσιλκα στα μακεδονικά βουνά ώστε να γλιτώσουν από την λαίλαπα της σλαβικής εξέγερσης, την διάσωση τους και την νοσηλεία τους σε διαφορετικά νοσοκομεία στο βιλαέτι του Μοναστηρίου με την υποχρεωτική, από τον πατέρα της, επιστροφή στην Αθήνα. Η Αρετή λοιπόν στέκεται μπροστά στο παράθυρο της και θυμάται, αγωνιά για την τύχη της εξάχρονης Βάσιλκας που έμεινε πίσω στη φλεγόμενη Μακεδονία μόνη κι απροστάτευτη μα κυρίως θλίβεται για την στάση που κρατά το κράτος και η αθηναϊκή ελιτ στο μακεδονικό ζήτημα που όπως εύστοχα περιέγραψε ο ξάδερφός της Ιων Δραγούμης σε ένα γράμμα που της απέστειλε τους χαρακτηρίζει: «μετριότητα, κενοδοξία, ψοφιοσύνη και αισχρός ύπνος»(σελ. 57).
      Η Φωτεινή, η δεύτερη κεντρική ηρωίδα, συνεχίζει να φυλάσσει Θερμοπύλες... Την ανταμώνουμε στη Θεσσαλονίκη εκεί που ζει με τον πατέρα της, εκεί που ο έρωτας με τον Μάνο Παπαδάκη παίρνει άλλη μορφή, εκεί που αναλαμβάνει αποστολές για τον Αγώνα μεταφέροντας στην ιατρική της τσάντα κωδικοποιημένα μηνύματα, εκεί που όταν γίνεται Πρόξενος Θεσσαλονίκης ο Λάμπρος Κορομηλάς και ο Αγώνας μπαίνει σε νέα φάση με τις οργανώσεις να μπαίνουν υπό τη σκέπη του Προξενείου, αναλαμβάνει την δυσκολότερη αποστολή: να μπει ως νοσοκόμα στον Κιλκίς Μαχαλέ, την συνοικία των Βούλγαρων στη Θεσσαλονίκη ώστε να βολιδοσκοπήσει τις επόμενες κινήσεις των Εξαρχικών.

Τρίτη, 29 Ιανουαρίου 2019

Ο σελιδοδείχτης μου σταματά...

...στις σελίδες 346-9 στα Λιανοκέρια της μικρής Πατρίδας του Θοδωρή Παπαθεοδώρου!
(Ο Παύλος Μελάς και το Σώμα του φτάνει στην Μονή Αγίου Νικολάου Καστοριάς μετά από μια ανησυχητική καθυστέρηση (τους περίμεναν 10 μέρες νωρίτερα) για όσους τους ανέμεναν. Η σκηνή της άφιξης  που περιγράφει ο Θοδωρής Παπαθεοδώρου είναι τόσο όμορφα δοσμένη που προκαλεί συγκίνηση, δέος και αισθήματα τιμής για σύμβολα όπως είναι η σημαία(που κάποιοι στις μέρες μας την λοιδορούν, κάποιοι την καπηλεύονται, κάποιοι την καίνε, κάποιοι την προδίδουν ...) και ανθρώπους που τάχθηκαν στον Αγώνα για την απελευθέρωση της Μακεδονίας και πότισαν τις ίνες της γαλανόλευκης με το αίμα τους.)     


Ξημέρωνε Κυριακή κι όλοι οι μοναχοί ήταν μαζεμένοι στο καθολικό για τον όρθρο. Μόλις είχε σημάνει το τρίτο τάλαντο, όταν χτυπήματα ακούστηκαν στη δρύινη εξώπορτα του μοναστηριού. Ο ηγούμενος διέκοψε την Ενάτη Ωδή, μόλις άκουσε τον βαρύ γδούπο. Αχάραγα ήταν ακόμη, το αχνό φως ίσα που ξάνοιγε λιγάκι τα μικρά παραθύρια της εκκλησιάς. Το εσωτερικό της φωτίζονταν από τα κεριά στα μανουάλια και από τα λιγοστά καντήλια που έκαιγαν μπροστά στα εικονίσματα και στο σκαλιστό τέμπλο...
«Ποιος να είναι τέτοια άγρια ώρα;» αναρωτήθηκε αναστατωμένος ο ηγούμενος. Δεν ήταν συνηθισμένοι σε επισκέψεις, πολύ περισσότερο πριν χαθούν ακόμη καλά καλά τα μαύρα σκοτάδια της νύχτας.
«Κάποιος πιστός για τη Θεία Λειτουργία που θα ακολουθήσει;» αναρωτήθηκε ο γέρος Ιωακείμ που έστεκε στο ψαλτήρι δίπλα στην Ιερή Πύλη.
Κράτησαν ησυχία για λίγο και τέντωσαν τα αυτιά τους. Για μια δυο στιγμές δεν ακούστηκε τίποτα πέρα από το τσιτσίρισμα του λαδιού που καιγόταν στα καντήλια. Κατόπιν οι χτύποι άρχισαν να δυνατότεροι και πιο πυκνοί.
«Σύρε παιδί μου να δεις ποιος είναι» έδωσε εντολή ο ηγούμενος στο καλογεροπαίδι που κράταγε το θυμιατό.
«Δεν είναι ένας, είναι πολλοί» δήλωσε με σιγουριά ο γέροντας Ιωακείμ. «Καλύτερα να μην πάει το παιδί, θα αγριευτεί. Καλύτερα να πάω εγώ» προθυμοποιήθηκε.«Έρχομαι μαζί σου...»
«Όχι!» τον έκοψε απότομα ο γέροντας. «Πρέπει να μείνεις να ολοκληρώσεις τον όρθρο...»
Ο ηγούμενος... συνέχισε την ωδή που είχε αφήσει στην μέση, απλώνοντας τα χέρια μπροστά και σηκώνοντας ταπεινά το βλέμμα στο κέντρο της οροφής...
Όταν τα κατέβασε, το στόμα του έμεινε ορθάνοικτο... συνέχισε την ψαλμωδία με χείλη τρεμάμενα...
Συνάμα, ένα σούσουρο σηκώθηκε μέσα στο μικρό καθολικό από τους καλογέρους που σταυροκοπιόνταν...
Μέσα στο χαμηλόσκεπο ιερό χώρο, ανάμεσα σε υποβλητικές σκιές και φωτισμούς είχαν μπει, ευλαβικά, μια τριανταριά αντρικές μορφές. Τα πρόσωπά τους κουρασμένα και ταλαιπωρημένα, ίδια με τα λιπόσαρκα των αγίων στα εικονίσματα ...

Σάββατο, 19 Ιανουαρίου 2019

Το καπλάνι της βιτρίνας-Άλκη Ζέη


     «Το καπλάνι της βιτρίνας» είναι το πρώτο μυθιστόρημα της Άλκης Ζέης, γράφτηκε το 1963 όταν ήταν εξόριστη στη Μόσχα ως πολιτική πρόσφυγας, θεωρείτε αυτοβιογαφικό, το 1968 βραβεύτηκε στις ΗΠΑ ως το καλύτερο ξένο παιδικό βιβλίο ενώ το 2007 πήρε το βραβείο Άντερσεν. 

      Πρωταγωνιστές του βιβλίο είναι δυο μικρές αδερφές, η Μυρτώ και η Μέλια, με την δεύτερη να μας αφηγείται την ιστορία του καπλανιού. Τι είναι τώρα το καπλάνι; Ένας βαλσαμωμένος τίγρης που έχει ένα μάτι μαύρο κι ένα μπλε, το μαύρο το ανοίγει, στην φαντασία των παιδιών, όταν είναι θυμωμένο ή για να προμηνύσει μια μεγάλη δυσάρεστη αλλαγή ενώ το μπλε στις μέρες της νηνεμίας, και βρίσκεται στην βιτρίνα της σάλας του σπιτιού τους. Το καπλάνι αποτελεί πηγή έμπνευσης για τον ξάδελφο των κοριτσιών, τον Νίκο, που είναι φοιτητής στην Αθήνα και που κάθε καλοκαίρι τον περιμένουν μαζί με την παρέα φίλων στα τσαρδάκια του Λαμαγαρίου να γυρίσει στο νησί τους, στην Σαμο, και να τους διηγηθεί τις εμπνευσμένες ιστορίες του με πρωταγωνιστή το καπλάνι. 
     Αυτά το καλοκαίρι, γιατί τις υπόλοιπες εποχές του χρόνου η ζωή των κοριτσιών κινείται γύρω από τους αρχαίους μύθους που τους διηγείται ο παππούς τους, ο παππούς που αγαπά τους αρχαίους και τον αποκαλούν σοφό, απ’ την κατ’ οίκον διδασκαλία με δάσκαλο τον πολυμαθή παππού καθώς τα κορίτσια δεν πηγαίνουν σε δημόσιο σχολείο λόγω πληρότητας και σε ιδιωτικό λόγω υψηλών διδάκτρων και απ’ τις ανιαρές χειμωνιάτικες στιγμές του νησιού. Τα βράδια πριν κοιμηθούν δεν λένε καληνύχτα η μία στην άλλη, το καληνύχτισμά τους είναι ένα κωδικοποιημένο νοιάξιμο: ΕΥ-ΠΟ; ΛΥ-ΠΟ; (Ευτυχισμένη; Λυπημένη;) ρωτά η μία την άλλη και όταν ο ψυχικός κόσμος της ερωτώμενης είναι ήρεμος και ικανοποιημένος απαντά ΕΥ-ΠΟ όταν είναι ανταριασμένος ΛΥ-ΠΟ. Η ανία τους πάει πάντα διακοπές το καλοκαίρι, τότε που οι μικρές πηγαίνουν να παραθερίσουν με τον παππού, την θεία Δέσποινα και την Σμηρνιά υπηρέτρια, την Σταματίνα, στην περιοχή του Λαμαγαρίου και συναντούν την παρέα τους όπου και χαίρονται το παιχνίδι, τη θάλασσα... Συναντούν και τον Νίκο που επιστρέφει στο νησί και τους παρασύρει στις ιστορίες του καπλανιού.

Κυριακή, 13 Ιανουαρίου 2019

Οι κόρες της Ελλάδας 2: Ο διχασμός-Φιλομήλα Λαπατά

     Στο 2ο βιβλίο της σειράς ΟΙ ΚΟΡΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, στο «Διχασμό», η κόρη της Λέγκως Βαρβαρέσου, της ηρωίδας του 1ου βιβλίου, και του  Ροβέρτου Δούκα καταγράφει στο ημερολόγιο της τα γεγονότα και τις επιλογές τόσο της δικής της ζωής όσο και των προγόνων της καθώς όπως εύστοχα σημειώνει: «Είναι όλα αποτυπωμένα στα κόκαλά μου, μπλεγμένα στη μυστική αρχιτεκτονική των οστών μου. Έχουν τη δική τους μυστική αρχιτεκτονική τα οστά μας. Αυτό έχω καταλήξει να πιστεύω. Εκεί, πάνω στη λεία επιφάνεια τους, χαραγμένο βρίσκεται όχι μόνο το δικό μας παρελθόν, αλλά και αυτό των προγόνων μας». (σελ.36) Γράφει λοιπόν για την ζωή της, τις λανθασμένες επιλογές της που διχάζουν το είναι της και το άμεσο οικογενειακό της περιβάλλον, γράφει για την ζωή των προγόνων της γιατί όλα είναι κρίκοι άρρηκτα συνδεδεμένοι στην αλυσίδα του πεπρωμένου της. 
      Λίγο πριν όμως η Ελισάβετ πιάσει την πένα της και γεμίσει τις σελίδες του ημερολογίου της με πάθη, διχασμούς, και αναπόφευκτα γεγονότα η αγαπημένη συγγραφέας Φιλομήλα Λαπατά μας περιγράφει την Αθήνα του 1843, την πρωτεύουσα από το 1833 του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, με τους φανοκόπους να ανάβουν στους ασχημάτιστους δρόμους τα φανάρια του λαδιού, με τα σκίνα να ευωδιάζουν και να καλύπτουν την μυρωδιά των Κατσικάδικων, με τους γυρολόγους να διαλαλούν την πραμάτεια τους, την Αθήνα που κάτω από την αίγλη της Ακρόπολης μα και την παρέμβαση υπό την μορφή δανείων (τι μας θυμίζει αυτό...;) των Μεγάλων Δυνάμεων μαγνητίζει με το εμβληματικό παρελθόν της. 
     Σ’ αυτή την Αθήνα του 1843 στις 4 Σεπτεμβρίου, σε μια σημαντική ιστορική στιγμή για την Ιστορία της Ελλάδας, μιας και ο Όθωνας μετά την Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου παραχωρεί Σύνταγμα, απέναντι από τα Ανάκτορα, στο μέγαρο Δούκα έρχεται στην ζωή η Ελισάβετ Δούκα. Λίγο πριν η νύχτα αποσύρει τον μανδύα της στα σκαλιά του ίδιου μεγάρου η πόρνη Ζηνοβία Σπίνου αφήνει τη νόθα κόρη της. Η Λέγκω τότε θα αγκαλιάσει με στοργή τα δύο μωρά και θα αποφασίσει να τα μεγαλώσει με την ίδια αγάπη, το ίδιο δόσιμο. Έτσι η Ελισάβετ και η  Οδύσσεια θα μεγαλώσουν μαζί σαν αδερφές μέσα στην πολυτέλεια και τις ανέσεις της μεγαλοαστικής οικογένειας τους. 

Δευτέρα, 7 Ιανουαρίου 2019

Η ματωμένη αρχόντισσα-Λία Ζώτου & Θοδωρής Καραγεωργίου

     Στην Ματωμένη αρχόντισσα των Λία Ζώτου και Θοδωρή Καραγεωργίου πρόσωπα απλά, καθημερινά, πρόσωπα που τα ονόματά τους δεν καταχωρήθηκαν στις σελίδες της επίσημης Ιστορίας μας μεταφέρουν στην προεπαναστατική και επαναστατημένη Ελλάδα του 1821 φτάνοντας έως το 1833 και στην άφιξη του Όθωνα. Φιλέλληνες του εξωτερικού, αμούστακα παιδιά και αρχοντοπούλες δρουν ο καθένας από το δικό του μετερίζι για την απελευθέρωση της σκλάβας Ελλάδας, που όπως εύστοχα παραλληλίζει ένας από τους ήρωες του κειμένου, η Ελλάδα είναι για τους υποστηριχτές της απελευθέρωσης της: «Μια γυναίκα λεβέντισσα, μια γυναίκα αρχόντισσα που στέκει περήφανη κι αγέρωχη. Με τη λευκή την πουκαμίσα της, τη χρυσοποίκιλτη φορεσιά της. Μπορώ, θαρρείς, ν’ αγγίξω το υφάδι της. Μία γυναίκα στριμωγμένη στη γωνιά, απ’ όλους σας κυκλωμένη. Μα πάνω της βαστάει λεπίδι, και το ’χει πιότερο να πεθάνει παρά να πέσει στα βρομερά σας χέρια!» 
     Η αφήγηση ξεκινά το 1818 στην Οδησσό με την μυστική ορκωμοσία ενός έμπορα, του Αντρέα Παππά,  ο οποίος γίνεται μέλος της Φιλικής Εταιρίας. Ο Αντρέας ορκίζεται πως θα διαδώσει το όραμα της Εταιρίας και θα εργαστεί για την Επανάσταση που όλο και πλησιάζει. Προσεγγίζει λοιπόν με προσοχή καπεταναίους, έμπορους και ανθρώπους του πνεύματος όπως ο Ελβετός τυπογράφος Λούκας που δίνεται ψυχή τε και σώματι για την απελευθέρωση του Έθνους, και τους μυεί στην οργάνωση και στους σκοπούς της.
          1821...
      Η Ελλάδα φλέγεται. Αμούστακα παιδιά, όπως ο Φώτος και η αδερφή του η Αμαλία από την Χίο, ο Παναγής το κλεφτόπουλο, ο Σουλιώτης Κίτσος και η Δροσή που μαζί με την δεκατριάχρονη Αϊσέ το σκάνε από το χαρέμι του Αλί Πασά περιδιαβαίνουν την Ιστορία και μας μεταφέρουν τον παλμό των εξεγερμένων.  Κάθε πρόσωπο προσφέρει στον Αγώνα: ο Φώτος γίνεται μπουρλοτιέρης στο πλευρό του θρυλικού Κανάρη, η Αμαλία μετά την Σφαγή της Χίου πιάνει την πένα και με όπλο τον λόγο διαφωτίζει και εμψυχώνει, με την βοήθεια του Λούκας και του Αντρέα που θα ερωτευτεί και θα γίνει τελικά ο άντρας της, το λαό, ο Παναγής μπαίνει στη στρατιά του Κολοκοτρώνη και απελευθερώνει την σκλαβωμένη Πελοπόννησο, ο Κίτσος υπερασπίζεται το πολιορκημένο Μεσολόγγι...
       Αντρέας, Λούκας, Αμαλία, Κίτσος, Δροσή... Πρόσωπα. Χίος, Σούλι, Μεσολόγγι, Τριπολιτσά, Ναύπλιο. Και μέρη επαναστατημένα.

Πέμπτη, 3 Ιανουαρίου 2019

Το δικό μου top βιβλίων για το 2018!

     Η χρονιά έφυγε. Το άρθρο αυτό θα έπρεπε να γραφτεί πριν το 2018 δώσει την σκυτάλη στον αντικαταστάτη του..., άλλα τι κι αν χρονικά είναι αργοπορημένο; Το άρθρο θα γραφτεί! Και γιατί; Η απάντηση είναι απλή: γιατί το top βιβλίων της χρονιάς είναι θεσμός για τις ΒιβλιοΑναφορές!
     Μέσα στις μέρες λοιπόν του 2018 το βιβλίο μου κράτησε την καλύτερη συντροφιά απομακρύνοντάς με απ' την ρουτίνα της καθημερινότητας και προσφέροντάς μου ταξίδια απλόχερα σε κόσμους που η Λογοτεχνία παίρνει το πάνω χέρι!

     Έτσι η λίστα με τα top αναγνώσματα μου για το 2018 είναι η ακόλουθη:

1.Ένα υπέροχο, ατμοσφαιρικό, ιστορικό βιβλίο: Ιστορία χωρίς όνομα: Το κρυφό πάθος της Πηνελόπης Δέλτα του Στέφανου Δάνδολα

2. Ένα μάθημα ζωής που σε παρασύρει στην Ιστορία της μακεδονικής γης:  Γυναίκες της μικρής πατρίδας του Θοδωρή Παπαθεοδώρου

3. Ένα φιλοσοφημένο οδοιπορικό:  Γινάτι: Ο σοφός της λίμνης του Γιάννη Καλπούζου

4. Ένα κοινωνικό θρίλερ που καθηλώνει: Αμαλία του Σπύρου Πετρουλάκη

5. Ένα βιβλίο που αποτυπώνει τον Διχασμό  κάνοντάς τον βίωμα στον αναγνώστη: Η Αγαπητικιά της Σόφης Θεοδωρίδου

6. Αστυνομικό θρίλερ που... μαγεύει: Η Μάγισσα της Cailla Lackberg

7. Ένα βιβλίο γροθιά στο στομάχι: Ο δερματοστίκτης του Άουσβιτς της Heather Morris