Αθώοι Ένοχοι-Ελευθερία Μεταξά

     «Αθώοι Ένοχοι», ο τίτλος  του  νέου αστυνομικού μυθιστορήματος της Ελευθερίας Μεταξά, ένας τίτλος οξύμωρος που σε βάζει σε σκέψεις. Αθώοι για κάποιους και συγχρόνως οι ίδιοι άνθρωποι ένοχοι για κάποιους άλλους; Πώς γίνεται αυτό; Και αν είναι εφικτό, τι γίνεται όταν αυτοί που θεωρούν τους αθώους ένοχους πάρουν στα χέρια τους το νόμο και αποδώσουν, όπως οι ίδιοι πιστεύουν, δικαιοσύνη; Και αλήθεια, σε ποια κατηγορία βάζουμε αυτούς που επιλέγουν την αυτοδικία; Στους αθώους; Ή στους ένοχους;

      Η Ελευθερία Μεταξά στο νέο της αστυνομικό ψυχολογικό θρίλερ μας προσφέρει μια κινηματογραφική ιστορία στην οποία γνώριμοι ήρωες από τα προηγούμενα μυθιστορήματά της, όπως ο αστυνόμος Μάνος Βαρσάμης και η συνεργάτης του, η ψυχολόγος Έλσα Γληνού, καλούνται να λύσουν το μυστήριο από μια σειρά ανεξιχνίαστων δολοφονιών. 

       Η έρευνα ενεργοποιείται μετά την δολοφονία ενός νεαρού κοριτσιού, της Ζωής Κομνηνού. Λίγες μέρες πριν η Ζωή είχε πλησιάσει την Έλσα και της είχε δηλώσει ευθαρσώς πως η ίδια βρισκόταν πίσω από τρεις ανεξιχνίαστες δολοφονίες. Ο ψυχολόγος που παρακολουθούσε τη νεαρή ανέφερε πως η ασθενής του πάσχει από μυθομανία. Κι έτσι κανείς δεν πίστεψε τα λεγόμενά της. Το άγρια όμως δολοφονημένο κορμί της με το όργανο της δολοφονίας της να δηλώνει ξεκάθαρα πως οι εκτελεστές της είναι λάτρεις μεσαιωνικών βασανιστηρίων αφυπνίζει την Έλσα και τον Βαλσάμη. Οι τρεις ανεξιχνίαστες δολοφονίες που ανέφερε τότε η Ζωή βγαίνουν στο προσκήνιο και το νήμα της τρομακτικής αυτής υπόθεσης αρχίζει να ξετυλίγεται σιγά σιγά...
         Τι συνδέει τις τρεις προηγούμενες δολοφονίες; Και αυτή της Ζωής; Ο μεσαίωνας και τα βασανιστήρια του τι θέση έχουν σ’αυτό το σηνικό;

     Οι απαντήσεις στο βιβλίο! Εγώ το μόνο που θα πω είναι πως το «Αθώοι Ένοχοι» είναι ένα καλογραμμένο βιβλίο, με γρήγορο ρυθμό, χωρίς να κάνει κάπου την λεγόμενη κοιλιά, με σασπένς και πολλές ανατροπές. Η γραφή είναι έντονη και σκληρή όπως και η αστυνομική ιστορία που πραγματεύεται με τρόπο κινηματογραφικό. 

Φλόγα και Άνεμος-Στέφανος Δάνδολος

«...κάποτε μου είπε ότι είμαι φλόγα»...

Είσαι φλόγα. Μακριά σου παγώνω και κοντά σου καίγομαι.

«Φλόγα;»

«Ναι. Για εκείνον ήμουν φλόγα»

«Εκείνος τι ήταν για εσάς;»

«Εκείνος... εκείνος ήταν άνεμος»

     Εκείνη Φλόγα! Εκείνος Άνεμος! Εκείνη, η Κυβέλη Αδριανού, η μεγάλη θεατρίνα της εποχής. Εκείνος, ο Γεώργιος Παπανδρέου, ο Γέρος της Δημοκρατίας, ο οραματιστής, ο πολιτικός που το όνομά του συνδέθηκε με την νεότερη ιστορία της πατρίδας μας. Ανάμεσά τους η φλόγα του πάθους, του έρωτα και της αγάπης. Ανάμεσά τους ο άνεμος της Ιστορίας.  

     Με τον έρωτα της Φλόγας και του Άνεμου, της Κυβέλης και του Γεώργιου Παπανδρέου, καταπιάνεται στο νέο του μυθιστόρημα ο Στέφανος Δάνδολος χαρίζοντας στους αναγνώστες ένα λυρικό κείμενο,  ένα κείμενο ύμνο στην αγάπη πλημμυρισμένο με εικόνες φορτισμένες συναίσθημα που έχουν την ικανότητα να διοχετεύονται και να γίνονται κτήμα όσων βυθίζονται στην ανάγνωσή του. 

     Ο συγγραφέας επιλέγει να τοποθετήσει τους ήρωές του -υπαρκτούς και χάρτινους- στο 1968 και στις τέσσερις μέρες από τον θάνατο του Γέρου της Δημοκρατίας ως και την κηδεία του. Μέσα σ’ αυτές τις τέσσερις μέρες η πένα του Δάνδολου μας συστήνει το ζευγάρι και μας μιλά για την θυελλώδη σχέση του. Αρχειακό υλικό και επιστολές που αντάλλασσε το ζευγάρι ξεδιπλώνουν σιγά σιγά την πορεία τους.

Πίστη και Περηφάνια-Δημήτρης Βαρβαρήγος

      «Πίστη και Περηφάνια», το νέο βιβλίο του αγαπημένου συγγραφέα Δημήτρη Βαρβαρήγου, το οποίο και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις 24 γράμματα, είναι  ένα κείμενο που  όπως αναφέρει και ο ίδιος ο συγγραφέας στην εισαγωγή του βασίζεται σε ιστορίες πραγματικές, ιστορίες που του αφηγήθηκαν και που εκείνος με παραστατικότητα και λυρισμό μετέφερε στο χαρτί διανθίζοντάς τες, φυσικά, για χάρη της μυθοπλασίας με λογοτεχνικούς ήρωες και γεγονότα που απογειώνουν και ολοκληρώνουν την αφήγηση.

      Η ιστορία ξεκινά μια βροχερή νύχτα όταν ο αφηγητής σκύβει στο προσκεφάλι της ηρωίδας και ακούει την ιστορία της ζωής της, ακούει τις αλήθειες της, ακούει την ψυχή της. Μαζί του τεντώνουμε κι εμείς το αυτί μας και ακούμε ή μάλλον βιώνουμε λέξη τη λέξη, στιγμή τη στιγμή, που η κεντρική ηρωίδα, η Ζωή-Μαρία Μοντανάρι, μας παραθέτει στον εξομολογητικό λόγο της. Και έτσι μεταφερόμαστε χρονικά στα τέλη του 19ου αιώνα, στα Πετράλωνα και στο σπίτι της οδού Εριγόνης 11 εκεί που τρεις γενιές της οικογένειας της στεγάζουν τα όνειρα, τα πάθη και τα βάσανά τους. 

     Σ’αυτό το σπίτι λοιπόν, σ’ αυτή τη γειτονιά που το εργοστάσιο σοκολάτας Παυλίδη σκορπίζει τη γλυκιά ευωδιά του, πρώτοι ένοικοι του άρα και οι πρώτοι που θα συναντήσουμε στην αναδρομική αφήγηση της ηρωίδας, θα είναι οι παππούδες της, ο Σαλιβέριος και η Μαρία- Ρόζα Μοντανάρι. Οι δύο νέοι άφησαν πίσω τους την Φλωρεντία προκειμένου να ζήσουν ελεύθεροι τον έρωτά τους, με την Μαρία Ρόζα να περιφρονεί χωρίς δεύτερη σκέψη τα πλούτη που της εξασφάλιζε η καταγωγή της ώστε να ακολουθήσει τα θέλω της καρδιά της με πίστη και περηφάνια στον έρωτα και στη ζωή. 

     Το ζευγάρι αρχικά φτάνει στη Ζάκυνθο όπου και δημιουργεί την οικογένειά του αποκτώντας τρία παιδιά. Ακολουθούν τη ζωή. Η αγάπη και το πάθος τους συνοδεύουν σε κάθε βήμα τους. Η μοίρα όμως έχει άλλα σχέδια...

      Ο σεισμός του 1886 ισοπεδώνει το νησί και το μέχρι τότε νοικοκυριό τους, ανατρέποντας τη ζωή τους και τα δεδομένα της. Η οικογένεια Μοντανάρι ούσα άστεγη ψάχνει το όνειρο και την ελπίδα στην πόλη των Αθηνών, στα Πετράλωνα και στο σπίτι της οδού Εριγόνης 11 όπου και καταλήγει. 

      Σ’ αυτό το σπίτι λίγο αργότερα θα γεννηθεί το τέταρτο παιδί τους, ο Χαράλαμπος  Μοντανάρι, ο πατέρας δηλαδή της αφηγήτριάς μας. Θα αποδειχθεί άνθρωπος γλεντζές, αυτοδημιούργητος μα και αδύναμος. Οι γονείς του για να τον καλωσορίσουν θα φυτέψουν στην αυλή του μια κερασιά... στα χρόνια που θα ακολουθήσουν λίγα μπουμπούκια, όσες και οι χαρές της οικογένειας, θα ανθίσουν στα κλώνια της με κάποια από αυτά, ο άνεμος της Ιστορίας, του Β’ Παγκοσμίου πολέμου και της Κατοχής να τα σπάει βίαια παρασύροντας τα στην εξαθλίωση και στον θάνατο. Ενώ κάποια άλλα, παρά τη δίνει, να παραμένουν εκεί με πίστη και περηφάνια για τη ζωή και το αύριο. 

     Μπουμπούκια και κλώνια. Ζωή και απώλειες. Εξαθλίωση και περηφάνια!

Ο σελιδοδείκτης των ΒιβλιοΑναφορών σταματά...

στις σελίδες 368-369 του ιστορικού μυθιστορήματος του Δημήτρη Βαρβαρήγου «Πίστη και Περηφάνια»!
Πρόκειται για ένα απόσπασμα το οποίο με πόνεσε, με σόκαρε και με συγκίνησε βαθιά καθώς η ηρωίδα μάχεται με όπλο την πίστη και την περηφάνια απέναντι στον λιμό της κατοχικής Αθήνας και στην εξαθλίωση που φέρει... Εξαθλίωση σώματος και ψυχής...

Φωτογραφία Δημήτρη Χαρισιάδη.
Φωτογράφισε τους Αθηναίους με φανερά 
τα σημάδια της πείνας και της κακουχίας, 
σκοπός του ήταν η διοχέτευση αυτού
του υλικού στο εξωτερικό, ώστε να επισπευστεί 
η χορήγηση επισιτιστικής βοήθειας.
Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη.
Πηγή: www.lifo.gr

     Η μελαγχολία έχει αντικαταστήσει το χαμόγελο. Δεν υπήρχε χώρος για όνειρα στη φρικτή επικράτεια του φόβου όπου ζούσαμε. Είχα καιρό να δω άνθρωπο να χαμογελάει. Γι’ αυτό απόρησα όταν είδα τη μάνα μου, που πάντα έκλαιγε, να  χαμογελάει. 

       «Μαμά, είσαι  καλά;», τη ρώτησα. 

      «Απορείς, κόρη μου, που χαμογελάω... Έμαθα ότι πίσω από το στρατόπεδο των χτικιάρηδων στο Ρουφ, οι Έλληνες μάγειροι που καθαρίζουν πατάτες πετάνε τα φλούδια έξω από την μάντρα και τα μαζεύει ο κόσμος... πρέπει να πάω...» 

     Μιλούσε και συγχρόνως με βιαστικές κινήσεις τυλίχτηκε με το αραιοπλεγμένο σάλι, δεν είχε κάτι πιο χοντρό. Ήταν νηστική τρεις μέρες, μα η ελπίδα ότι κάτι θα έφερνε να φάμε της έβαζε φτερά στα πόδια.

         «Να έρθω μαζί σου;»

     «Όχι μείνε με τα μικρά», απάντησε και χάθηκε από τα μάτια μου.

      Σαν πλησίασε τη μάντρα του στρατοπέδου, είδε μερικές δεκάδες ανθρώπους, άλλοι να περιμένουν κι άλλοι να σπρώχνονται με μανία για να πάρουν καλή θέση κοντά στη μάντρα και να προλάβουν ν’αρπάξουν καμιά πατατόφλουδα.

      Η Αθηνά λυπήθηκε που έβλεπε την κατάντια και την απογοήτευση των ανθρώπων, που γίνονταν άγρια θεριά για μια πατατόφλουδα. Καθώς κουνούσε το κεφάλι της με απογοήτευση, η ματιά της έπεσε στην Ακρόπολη, που αιώνες τώρα έμενε περήφανη να μαρτυρά την παλαιότερη δόξα της. Και τώρα η πείνα που είχε σκορπίσει η μπότα του κατακτητή είχε φέρει την εξαθλίωση, την αβεβαιότητα και το θάνατο ενός περήφανου λαού, μαζί και του λαμπρού πολιτισμού του. 

      Φωνές σταμάτησαν τις σκέψεις της. Κοίταξε δυο γυναίκες που μαλλιοτραβιούνταν για ένα φλούδι.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Τον χειμώνα του '41-42, υπολογίζεται ότι 100.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από το λιμό και το ψύχος στην Αθήνα και στην υπόλοιπη Ελλάδα, ενώ σε ολόκληρη την τετράχρονη Κατοχή πέθαναν περίπου 300.000 Έλληνες από πείνα, αβιταμίνωση και επιδημίες.

Δήμητρα Κωλέτη

Πάντα θα σ' αγαπώ, παππού! - Πηγή Γρύλλη

     «Πάντα θα σ’αγαπώ, παππού!» υπόσχεται όχι μόνο με το λόγο αλλά κυρίως με τις αθώες και τρυφερές πράξεις του ο μικρός Νικόλας, ο ήρωας του ομότιτλου βιβλίου της Πηγής Γρύλλη το οποίου και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΣΑΪΤΗΣ.

      Ο παππούς και ο εγγονός της τρυφερής αυτής ιστορίας περνούν πολλές ώρες μαζί. Ο παππούς διαβάζει στον Νικόλα του παραμύθια με τόση παραστατικότητα, παίζει μαζί του σαν μικρό παιδί μαξιλαροπόλεμο και τον διδάσκει με υπομονή και κέφι βιολί μιας και κάποτε ήταν σπουδαίος βιολονίστας.

     Το τελευταίο όμως διάστημα ο παππούς έχει αλλάξει...

Ξεχνάει το όνομα του μικρού μας ήρωα, αν θέλει κάτι από αυτόν τον φωνάζει λεβέντη. Είναι νευρικός, απότομος και αγχωμένος. Κι όσο για το βιολί πλέον οι μελωδίες που παράγει με το δοξάρι του είναι γεμάτες φάλτσα.

     Όλη αυτή η αλλαγή του αγαπημένου του παππού στεναχωρεί και προβληματίζει τον Νικόλα. Δεν είναι ο παππούς που ήξερε...

     Η μαμά του Νικόλα θα του εξηγήσει πως ο παππούς είναι άρρωστος και πως το φάρμακο για την αρρώστιά του είναι σύμφωνα με τον παραλλαγμένο στίχο του τραγουδιού που σιγοτραγουδά ο μπαμπάς στο πιάνο:

«Σ’ αγαπώ γιατί είσαι ωραίος,

σ’ αγαπώ γιατί είσ’ εσύ.

Κι ό,τι δεν μπορεί ο νους μας,

η ΑΓΑΠΗ το μπορεί!»

     Οι ρόλοι αλλάζουν.Ο παππούς χρειάζεται την φροντίδα όλων. Τι θα κάνει ο Νικόλας;

Συζητώντας με τη συγγραφέα Γιώτα Αλεξάνδρου!

     Η αγαπημένη συγγραφέας παιδικών βιβλίων Γιώτα Αλεξάνδρου απαντά στο ερωτηματολόγιο των ΒιβλιοΑναφορών και μεταξύ άλλων μας συστήνει τον κόσμο του νέου της βιβλίου που κυκλοφορεί από την ΕλληνοΕκδοτική, «Όταν παίζαμε για τη νίκη, Καραγκιόζη μου»!

     Θα ήθελα να την ευχαριστήσω θερμά που διέθεσε τον πολύτιμο χρόνο της ώστε να πργματοποιηθεί η παρούσα συνέντευξη. Για εμένα είναι μεγάλη χαρά και τιμή! 

       Διαβάστε την...

1. Πρόσφατα το νέο σας πόνημα, το «Όταν παίζαμε για τη νίκη, Καραγκιόζη μου», απέκτησε μια θέση στις προθήκες των βιβλιοπωλείων! Αφού σας ευχηθώ να είναι καλοτάξιδο, θα σας ζητήσω να μας συστήσετε τους ήρωές του.

Αφηγητής της ιστορίας είναι ο Λευτέρης, γιος καραγκιοζοπαίχτη, που γίνεται δώδεκα ετών τη μέρα που η Ελλάδα αμυνόμενη εισέρχεται στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο πατέρας του φεύγει για το Μέτωπο παίρνοντας μαζί του τη φιγούρα του Καραγκιόζη. Θα επιστρέψει μετά από έξι μήνες, νικητής και νικημένος,  στην Αθήνα της γερμανικής κατοχής, για να αρχίσει πάλι τις παραστάσεις παρέα με τον γιο του. Μέσα από την αφήγηση του Λευτέρη παρακολουθούμε τη ζωή της οικογένειάς του εκείνη τη δύσκολη για τη χώρα μας τετραετία και παράλληλα περνούν από μπροστά μας τα βασικά ιστορικά γεγονότα εκείνης της περιόδου.

2. Με ποιο ερέθισμα γεννήθηκε στο νου σας την ιστορία του νέου σας βιβλίου;

Είχα πάντα ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο και έτσι κάποια στιγμή γεννήθηκε ασυνείδητα η επιθυμία να γράψω γι’ αυτήν.

3. Οι ήρωες του βιβλίου σας διατρέχουν την Ιστορία αφού τοποθετούνται στο 1940 και στην κήρυξη του πολέμου στην χώρα μας. Μέσα από την ιστορία τους η Ιστορία γίνεται κτήμα των μικρών αναγνωστών. Εκτός από το πληροφοριακό κομμάτι που θα συναντήσουν, τι άλλο θα αποκομίσουν  διαβάζοντας το «Όταν παίζαμε για τη νίκη, Καραγκιόζη μου»; Γενικότερα, τι προσφέρει η παραμυθία στους αναγνώστες, (μικρούς και μεγάλους);

Πρόθεσή μου δεν ήταν απλά να παραθέσω τα ιστορικά γεγονότα μέσα από μια ιστορία αλλά να μεταφέρω την ατμόσφαιρα και το κλίμα της περιόδου εκείνης και έμμεσα να αναφερθώ στον σημαντικό ρόλο που έπαιξαν οι τέχνες στην εμψύχωση του ταλανισμένου λαού προσφέροντας ψυχαγωγία και ταυτόχρονα λειτουργώντας και ως μορφή αντίστασης ενάντια στον εχθρό.

Η παραμυθία λειτουργεί θεραπευτικά για όλες τις ηλικίες. Μέσα από την ταύτιση με τον ήρωα, ακολουθούμε τη συναισθηματική διαδρομή του, συμπάσχουμε, αγωνιζόμαστε μαζί του κι ελπίζουμε ότι θα βγούμε κι εμείς νικητές στο τέλος, όπως εκείνος, παρά τις όποιες απώλειες.

Το τραγούδι του Αχιλλέα - Madeline Miller

     Η Madeline Miller στο Τραγούδι του Αχιλλέα το οποίο και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΔΙΟΠΤΡΑ δίνει τον λόγο στον Πάτροκλο, στον σύντροφο στη μάχη και στη ζωή του Αχιλλέα, όπου σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση μας παρουσιάζει με λυρισμό και κινηματογραφική χροιά λεπτομέρειες από την κοινή τους πορεία. Η συγγραφέας, όπως αναφέρει στον επίλογο είναι λάτρης της ελληνικής μυθολογίας και ως τέτοια χειρίζεται τους μύθους με δεξιοτεχνία αληθοφάνεια και σεβασμό. 

    Η αφήγηση ξεκινά με τον Πάτροκλο να μας μιλά για την παιδική του ηλικία, για τον λόγο που εξορίστηκε από την πατρίδα του και βρέθηκε τελικά στην Φθία και στο παλάτι του Πηλέα. Ακολουθεί η γνωριμία του με τον Αχιλλέα, η ερωτική έλξη, η εκπαίδευση στο βουνό των Κενταύρων, το κάλεσμα στην εκστρατεία της Τροίας, η εγκατάσταση των Μυρμιδόνων και των υπόλοιπων Ελλήνων στα παράλια της και οι δεκαετείς εχθροπραξίες με τις περιγραφές των μαχών και της διαμάχης του Αχιλλέα με τον Αγαμέμνονα να απογειώνουν το συγγραφικό επίτευγμα της συγγραφέως.

      Αν και γνωρίζω τον Μύθο του Αχιλλέα διαβάζοντας «Το τραγούδι του Αχιλλέα» θυμήθηκα πολλές λεπτομέρειες του: την θυσία της Ιφιγένειας στην Αυλίδα όπου για εμένα είναι από τις πιο έντονες περιγραφές που μας χάρισε η συγγραφέας, την ικεσία του Πριάμου ενώ έμαθα άλλες τόσες: η συγκινητική προσπάθειες της Θέτιδος, της μητέρας του Αχιλλέα, να κρύψει τον γιο της προκειμένου να μην πάει στον πόλεμο της Τροίας άρα και στο θάνατο, σύμφωνα με την προφητεία. Μ’ άρεσε πολύ το γεγονός πως η συγγραφέας παρουσιάζει την ανθρώπινη διάσταση των μυθικών ηρώων κάτι που κάνει το κείμενο σύγχρονο βοηθώντας παράλληλα τον αναγνώστη να βιώσει και να συναισθανθεί τον ψυχικό τους κόσμο. 

     «Το τραγούδι του Αχιλλέα» της Madeline Miller είναι ένα ευκολοδιάβαστο, ρομαντικό, τρυφερό και επικό βιβλίο που σας το συστήνω για ανάγνωση. 

Βαθμολογία 5/5

Βιογραφία Συγγραφέως

Στοιχεία Βιβλίου: 

Τίτλος: Το τραγούδι του Αχιλλέα

Συγγραφέας: Madeline Miller

Μετάφραση: Αναστασία Καλιόντζη

Εκδ.: ΔΙΟΠΤΡΑ

Ημερ.Εκδ.: 11/11/2015

Σελ.: 494

Δήμητρα Κωλέτη