Ο σελιδοδείκτης των ΒιβλιοΑναφορών σταματά...

... στις σελίδες του 1ου κεφαλαίου του ιστορικού  μυθιστορήματος του Θοδωρή Παπαθεοδώρου ΜΙΚΡΑΣΙΑ, ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΑΠΟΧΩΡΙΣΜΟΥ

 

<<Πρέπει να προλάβω να τους ενημερώσω όλους, όπως κάνω τώρα και μ' εσάς>>.

<<Για ποιο πράγμα;>>

<<Πως θα βρουν καταφύγιο στα σπίτια μας εάν ξεσπάσουν ταραχές αύριο μεθαύριο. Έχουμε νοικιάσει ένα σπίτι ο καθένας μας κάτω, στην άκρη του Μεγάλου Γιαλού. Αν αρχίσουν οι σκοτωμοί κι εδώ θα υψώσουμε τη γαλλική σημαία....>>

... Έτρεξε στη σκάλα, ανέβηκε στην πατωσιά και βγήκε στο πίσω σαχνισί που έβλεπε στ'ανατολικά, προς το μέρος της δημόσιας που φτάνει απ'τα τουρκικά χωριά. Με το που τράβηξε τους σύρτες κι άνοιξε τα ξύλινα κανάτια και τα τζαμιλίκια του, το μέσα της τραντάχτηκε από την κοσμοχαλασιά, τ' αυτιά της βούιξαν από τους κρότους, η μύτη της έφραξε απ' την κάπνα. Στο τσαρσί γινόταν χαλασμός...

...κουτρουβάλησε δυο δυο τα σκαλιά. ... της κρέμασε στο λαιμό μια μαλαματένια αλυσίδα... της πέρασε στο χέρι τρεις χρυσές βέργες...

<<Τι κάνεις;>> ρώτησε η μάνα της μέσ' απ'τα πανιασμένα χείλη της.

<Να τα μοιραστούμε. Να έχετε κι εσείς, αν σκορπίσουμε στον χαλασμό>> της εξήγησε πνιχτά κι ύστερα, χωρίς χρονοτριβή άνοιξε την πόρτα αποφασιστηκά. <<Πάμε!>>

<<Πού;>> ρώτησε η Αννιώ...

<<Στο σπίτι του Σαρτιώ. Δε θα χτυπήσουν σπίτι ξένο, φράγκικο!>>...

Οι Διαθήκες- Margaret Atwood

     Οι Διαθήκες της Margaret Atwood ύστερα από 35 χρόνια έρχονται για να συμπληρώσουν και να ολοκληρώσουν την δυστοπική Ιστορία της Θεραπαινίδας (η ΒιβλιοΑναφορά μου ΕΔΩ) που πρωτοκυκλοφόρησε στην Ελλάδα από τις εκδόσεις ΕΣΤΙΑ το 1989. Οι Διαθήκες κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε εξαιρετική μετάφραση Αύγουστου Κορτώ έχοντας στις αποσκευές τις το Βραβείο BOOKER για το 2019.

     Στο νέο πολυσέλιδο δυστοπικό μυθιστόρημα της, η Atwood με γλαφυρό και καταιγιστικό λόγο μας μεταφέρει στη Γαλαάδ, εκεί όπου 15 χρόνια μετά από όσα μας διηγήθηκε στην Ιστορία της Θεραπαινίδας, η παρακμή και η επικείμενη καταστροφή της κάνουν τον αναγνώστη να διαβάζει το κείμενο με αμείωτο ενδιαφέρον και προσμονή. Αφηγηματικά η συγγραφέας χωρίζει το κείμενο σε τρεις αφηγητές που μέσα από τις Διαθήκες τους, τις παρακαταθήκες τους παρακολουθούμε την δημιουργία, το απόγειο και την κατάρρευση της ολοκληρωτικής- θεοκρατικής Γαλαάδ.

     Έτσι η Θεία Λίντια, που την είχαμε συναντήσει και στο προηγούμενο βιβλίο, γράφει σε ένα ιδιόχειρο το ρόλο και τη θέση της στο καθεστώς μέσα από το οποίο δίνονται λεπτομέρειες της εγκαθίδρυσής του και της επιβολής του μιας και η ηρωίδα είναι απ' τις λίγες γυναίκες που κατέχει αξίωμα στο θεοκρατικό κράτος ούσα πρωτεργάτης. Σ' αυτό το ιδιόχειρο όμως θα καταγράψει και τα κακώς κείμενα, τα οποία αποκαλύπτουν το σαθρό οικοδόμημα του εν λόγω καθεστώτος και γενικότερα τέτοιων φαλοκρατικών, απόλυτων και δογματικών καθεστώτων.

     Επόμενες αφηγήτριες οι νεαρές Άγκνες και η Ντέζι. Δυο συνομήλικα κορίτσια με τόσο όμως διαφορετικές προσωπικότητες: Η Άγκνες είναι μια νεαρή, μεγαλωμένη και γαλουχημένη στη κοινωνία της Γαλαάδ χωρίς βούληση και αμφισβήτηση των τεκταινόμενων προορισμένη μόνο να κάνει έναν γάμο και να τεκνοποιήσει όπως όλες άλλωστε οι γυναίκες της Δημοκρατίας της Γαλαάδ, και η Ντέζι, η οποία ζει στον Καναδά εκεί που υποδέχονται τις δραπέτισσες της Γαλαάδ που φυγαδεύει ένα παράνομο δίκτυο, και που ο λόγος της, οι απόψεις και οι ενέργειές της είναι αυτές που θα πυροδοτήσουν την αρχή του τέλους του καθεστώτος της Γαλαάδ...

Κατά Ιωάννη - Σπύρος Πετρουλάκης

     Στα Χανιά του 20ου αιώνα ο Ιωάννης, ο νέος ήρωας του Σπύρου Πετρουλάκη, ζει με την εκ γενετής αναπηρία του να τον στιγματίζει και να τον περιθωριοποιεί ακόμα και από άτομα της ίδιας του της οικογένειας όπως λόγου χάρη της μητέρας του, μιας σκληρής προσωπικότητας που δε διστάζει να φυλακίσει και να κακοποιήσει το ίδιο της το σπλάχνο καθώς τον θεωρούσε μίασμα της φύσης και υποδιαιστερο. Μόνη διέξοδο στην κατατρεγμένη του ζωή η Τέχνη, η ζωγραφική, που μέσω αυτής η ψυχή του γαληνεύει και ταξιδεύει ελεύθερη και απαλλαγμένη από τα επίγεια. Ο έρωτας στο πρόσωπο μιας νεαρής Μουσουλμάνας θα ολοκληρώσει το "ατελές" κορμί του και κυρίως την ψυχή του...

      Στα Χανιά του τώρα και στη μονή της Παναγίας της Ακρωτηριανής, σε αυτό το σημείο να αναφέρω πως οι περιγραφές του τόπου είναι από τις πιο επιβλητικές, παραστατικές και μεταδοτικές στιγμές του κειμένου μιας και η άγρια ομορφιά της κρητικής γης αποτυπώνεται στο χαρτί έντεχνα, ο συντηρητής έργων τέχνης Σταύρος Βεργάκης αναλαμβάνει την συντήρηση των εικόνων τη μονής... ανάμεσα σ' αυτές και μίας εικόνας, η οποία αγγίζει τα όρια της βλασφημίας καθώς ο δημιουργός δεν ακολούθησε τους κανόνες της αγιογραφίας απεικονίζοντας την Παναγιά με τρόπο αιρετικό. Όσο περνούν οι μέρες και οι εργασίες της συντήρησης προχωρούν, ο Σταυρός Βεργάκης φέρνει σιγά σιγά στο φως την ιστορία που κρύβεται κάτω από το εικόνισμα, μια ιστορία γεμάτη πόνο, πάθος και σπαραγμό. Ποιος είναι όμως ο δημιουργός της; Μ' αυτό το ερώτημα ο Σταυρός φτάνει ως τη Σμύρνη και το παρόν ενώνεται με το παρελθόν, η ιστορική ανάδρομη με τη μύθοπλασία...

     Στο "Κατά Ιωάννη" του Σπύρου Πετρουλάκη ο αναγνώστης ανταμώνει έναν ήρωα που τον συμπονά, τον αφουγκράζεται, νιώθει και βιώνει μαζί του τον κοινωνικό ρατσισμό και την ενδοοικογενειακή κακοποίηση που υφίσταται με όλο του το είναι. Ανταμώνει όμως και θύτες που τον θυμώνουν, τον προβληματίζουν και που λερώνουν έννοιες και ρόλους και πιο συγκεκριμένα αυτόν της μάνας...

Η ιστορία της θεραπαινίδας- Margaret Atwoot

     "Η ιστορία της θεραπαινίδας" της Margaret Atwoot είναι ένα συγκλονιστικό ανάγνωσμα! Πρόκειται για επανέκδοση από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε μετάφραση Αύγουστου Κορτώ με την πρώτη έκδοση το 1989 από τις εκδόσεις Εστία.

     Η ιστορία της και ο χωροχρόνος που δρα η κεντρική ηρωίδα είναι μία δυστοπία με τον ολοκληρωτικό κόσμο της Margaret Atwoot να εμπεριέχει, δυστυχώς, στοιχεία σύγχρονων κοινωνιών: θέση της γυναίκας, πατριαρχεία, προκαταλήψεις, θρησκοληψίες, χειριστικές συμπεριφορές, έλεγχος του σώματος. Αναλύοντας τη λέξη δυστοπία (δυς+ τόπος) καταλαβαίνουμε ότι πρόκειται για έναν τόπο που επικρατεί το κακό, ο ολοκληρωτισμός, η αδικία, έναν τόπο όπου το άτομο χάνει τη ταυτότητα του και υποτάσσεται στις δυσμενείς συνθήκες. Σ' αυτό το τόπο οι πολίτες δεν έχουν λόγο και εκτελούν τους ρόλους που μια ελίτ ανδρών έχει καθορίσει. Όσοι αντιδρούν εκτελούνται και οι σοροί τους κρέμονται για παραδειγματισμό στο Τείχος της χώρας, της Δημοκρατίας της Γαλαάδ, η οποία και βρίσκεται εκεί που στο παρελθόν βρίσκονταν οι Η.Π.Α.

     Ανάμεσα στους πολίτες της και η Τουρφέν που σα Θεραπαινίδα ανήκει στη κατώτερη κοινωνική τάξη της χώρας, είναι δούλα, την οποία χειρίζεται ο Κυβερνήτης, ο άντρας της οικογένειας και η Σύζυγός του ενώ ο ρόλος της δεν είναι άλλος από το να κάνει παιδιά στις οικογένειες που δεν μπορούν να τεκνοποιήσουν. Οι Θεραπαινίδες δεν έχουν καμία ελευθερία, δεν τους επιτρέπεται να διαβάζουν, να γράφουν, να αναπτύσσουν οποιαδήποτε σχέση, να αισθάνονται. Φοράνε μια κόκκινη στολή εμπνευσμένη μάλιστα από τα στρατόπεδα Γερμανών αιχμαλώτων στον Καναδά του Β' Παγκόσμιου πολέμου, άσπρα καπέλα που μοιάζουν με κολάρα και περιορίζουν την περιφερειακή όρασή τους ενώ δεν κυκλοφορούν ποτέ μόνες τους αλλά ανά δυάδες. Ακούγονται υπερβολικά; Ίσως! Απ' την άλλη, αν στρέψουμε το βλέμμα μας στις σύγχρονες κοινωνίες ανά τον κόσμο πολλά στοιχεία του δυστοπικού κόσμου της Atwoot θα διαπιστώσουμε πως, δυστυχώς, υφίσταται ακόμη και τώρα: από την απαγόρευση να κυκλοφορούν οι γυναίκες ακάλυπτες έως την υιοθέτηση της ακραίας, φαλλοκρατικής άποψης ότι η γυναίκα είναι σκεύος αναπαραγωγής...

Συνέντευξη με έναν Κουρο- Μαίρη Βογιατζή

Σκίτσο: Ξανθίππη Κόλλια

     Πάμε να διαβάσουμε μια πρωτότυπη συνέντευξη με ενδιαφέρουσες ερωταπαντήσεις.

- Ποσών χρόνων είσαι;

- Α, είμαι ένας αιώνιος νέος ετών 2600!

Τι;;;; Ποιος μπορεί να δίνει μια τέτοια απάντηση; 2600 χρόνων;; Μάλλον ο συνεντευξιαζόμενος μας εμπαίζει. 2600 χρόνων;

-... γιατί σε έφτιαξαν γυμνό;

- Μα για να συμβολίζω την ελευθερία της ομορφιάς!

Αν μη τι άλλο, έξυπνη απάντηση! Ας συνεχίσουμε λίγο ακόμα μπας και καταλάβουμε ποιος είναι ο ομιλητής.

- Γιατί βαδίζεις μπροστά με τ'αριστερο; Θες να πας κάπου;

-... αυτό το μικρό βήμα κάθε κουρού και κόρης της Ελλάδας έφερε μετά ένα πιο μεγάλο βήμα, και λίγο αργότερα ένα ακόμα μεγαλύτερο... Μέχρι που τ' αγάλματα ελευθερώθηκαν εντελώς σα να ξεκόλλησαν από τη πέτρα...

      Η τελευταία απάντηση μας έδωσε, φυσικά, να καταλάβουμε πως ο συνεντευξιαζόμενος δεν είναι άλλος από έναν Κούρο άλλωστε τ' αγάλματα έχουν φωνή! Τι, αμφιβάλλετε; Κακώς, πολύ κακώς!

     Ο Ευτύχης, ένας δωδεκάχρονος μαθητής, δεν ενστερνίζεται την άποψή σας -και καλά κάνει!- καθώς πιστεύει ακράδαντα ότι τ' αγάλματα έχουν φωνή! Και έτσι όταν η δασκάλα του, του αναθέτει να γράψει στη σχολική εφημερίδα, η ιδέα να πάρει συνεντεύξεις από αγάλματα τρυπώνει στο μυαλουδάκι του και ενθουσιάζει τους πάντες.

       Με τη φωτογραφική του μηχανή ανά χείρας, το μπλοκάκι και το μολύβι του στέκει απέναντι από τον Κουφό της Σάμου με τις ερωτήσεις να πέφτουν βροχή. Οι απαντήσεις του πέτρινου γίγαντα ενθουσιάζουν, πληροφορούν και γεμίζουν περηφάνια για την ιστορική μας κληρονομιά τον αναγνώστη του κειμένου!

     Το Συνέντευξη με έναν Κούρο της Μαίρης Βογιατζής κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνοεκδοτική και είναι το 1ο βιβλίο της σειράς Ευτυχής, ο ρεπόρτερ των μουσείων, στην οποία η συγγραφέας με απλό, χιουμοριστικό και ευφυές τρόπο, μέσω του Ευτύχη, παρακινεί τους μικρούς αναγνώστες να αφουγκραστούν τα εκθέματα του εκάστοτε μουσείου και να ακούσουν την Ιστορία που κουβαλούν, την Ιστορία των δημιουργών τους, την Ιστορία των προγόνων μας, την Ιστορία του τόπου μας, τη δική μας Ιστορία!

     Εξαιρετική η ιδέα στο φινάλε της αφήγησης όπου η συγγραφέας δίνει οδηγίες στους αναγνώστες για το πώς μπορούν να γίνουν και οι ίδιοι ρεπόρτερ και να παίρνουν συνεντεύξεις αρθρογραφώντας όπως ο ήρωάς της κάνοντας το κείμενο διαδραστικό! Η εικονογράφηση είναι εξαιρετική, σουρεαλιστική με το άσπρο των αγαλμάτων να κυριαρχεί και να μεταδίδει την χαρά και την αισιοδοξία του!

     Επιλέξτε το για τα παιδιά σας!! Θα πληροφορηθούν διασκεδάζοντας ενώ θα αγαπήσουν και θα δουν από διαφορετική σκοπιά τα μουσεία και τα εκθέματά τους. Ωραία επιλογή και για τους εκπαιδευτικούς, θα τους δώσει την αφορμή που ψάχνουν για να μιλήσουν για τα Μουσεία και την πολιτισμική μας κληρονομιά με διαδραστικό τρόπο !

Το βιβλιοπωλείο των μικρών θαυμάτων - Monica Cutierrez

     Στο Βιβλιοπωλείο των μικρών θαυμάτων συναντάμε τον εκκεντρικό και στριφνό κύριο Έντουαρντ Λίβινγκστον, θαμώνες με λογοτεχνικές ανησυχίες που μας ταξιδεύουν στον κόσμο του βιβλίου και αλλόκοτους πελάτες σε ένα παραμυθένιο βιβλιοπωλείο, στο Moonlight Books, η περιγραφή του οποίου είναι από τις πιο όμορφες στιγμές του κειμένου καθώς ως βιβλιόφιλη με δελέασε και με μετέφερε νοερά σ'αυτο. Πρόκειται για ένα ρετρό βιβλιοπωλείο, δίπατο με μια στριφογυριστή ξύλινη σκάλα με περίτεχνη κουπαστή που συνδέει τους δύο ορόφους με τον γυάλινο φεγγίτη να δίνει σύμφωνα με τον ιδιοκτήτη το όνομα στο βιβλιοπωλείο καθώς και πανοραμική θέα στον φεγγαρόλουστο, όταν φυσικά το επιτρέπει ο καιρός του Λονδίνου, ουρανό.

     Μια μέρα βροχερή η Άγκνες βρίσκει καταφύγιο στο Moonlight Books με τον κύριο Έντουαρντ να έχει βρει τη βοηθό που ζητούσε. Η Άγκνες αρχαιολόγος στο επάγγελμα βρίσκεται στο Λονδίνο ώστε να βρει μια θέση σε ένα από τα μουσεία της χώρας κάτι που μέχρι στιγμής δεν έχει κατορθώσει με τον προϋπολογισμό της να τη πιέζει αφόρητα για επιστροφή στη Βαρκελώνη, στη πατρίδα της, εγκαταλείποντας το όνειρο της επαγγελματικής της ανέλιξης. Οικονομικά πιεσμένη λοιπόν δέχεται τη θέση που της προσφέρει ο βιβλιοπώλης με ανακούφιση. Η ζωή της μπαίνει σε ένα ρυθμό με τη Λογοτεχνία να παίρνει θέση σ' αυτή και να αλλάζει σιγά σιγά τη κοσμοθεωρία της, άλλωστε: Αν έχεις την τύχη να ανακαλύψεις ένα καλό βιβλίο, μπορεί να αλλάξει το πεπρωμένο της ψυχής σου. (σελ. 149)

      Μια μέρα όμως χάνεται ένα πολύτιμο βιβλίο από τις προθήκες του βιβλιοπωλείου και ο επιθεωρητής Τζον αναλαμβάνει την εξιχνίαση της υπόθεσης...

     Ξεχωριστή στιγμή όπως ανέφερα είναι η περιγραφή του βιβλιοπωλείου... Όμορφο μήνυμα ότι η ευτυχία βρίσκεται στα μικρά, καθημερινά πράγματα, ότι οι άνθρωποι είναι πολυεπίπεδοι και δεν πρέπει να αναλώνονται στη ταμπέλα που οι ίδιοι βάζουν στους εαυτούς τους με αποτέλεσμα να προσηλώνονται μόνο σ' αυτή και να φθείρεται η ψυχή τους: Είμαστε πολλά πράγματα. Η πολυπλοκότητα του ανθρώπου είναι σχεδόν άπειρη. Δεν μπορείς να προχωρήσεις στη ζωή επαναλαμβάνοντας στον εαυτό σου ότι είσαι μόνο αρχαιολόγος, γιατί τότε ό, τι άλλο κάνεις ή νιώθεις δεν θα σου φαίνεται παρά βαρετό και θλιβερό. (σελ. 93)

Άγραφος νόμος - Σόφη Θεοδωρίδου

     Άγραφος νόμος, το νέο, εξαιρετικό μυθιστόρημα της αγαπημένης μου συγγραφέως Σόφης Θεοδωρίδου είναι ένα κοινωνικό - αισθηματικό αφήγημα που μας μεταφέρει εντέχνως στο χώρο και το χρόνο στον οποίο δρουν οι ήρωες που αποκαλύπτουν τον εσωτερικό τους κόσμο όντας άψογα σκιαγραφημένοι από την πένα της συγγραφέως. Αν και τοποθετημένο το 1937, διαπραγματεύεται ένα τόσο διαχρονικό και επίκαιρο θέμα, αυτό της θέσης της γυναίκας στη κοινωνία.

        Η υπόθεση ξετυλίγεται σε ένα χωριό της Βορείου Ελλάδας εκεί που η Αιμιλία, η κεντρική ηρωίδα, ακολουθεί το Δάμο και μπαίνει στο σπίτι της οικογένειάς του ως νύφη.

      Προσφυγοπούλα από τον Πόντο έχοντας βιώσει τη σφαγή, τον εκτοπισμό και την ορφάνια γνωρίζει στην Αθήνα σε μια δύσκολη στιγμή της ζωής της αφού η Θυμία, η γυναίκα που ανέλαβε τη φροντίδα της, μόλις έχει πεθάνει, τον μουσικό και προοδευτικό για την εποχή Δάμο όπου και τον ακολουθεί στο χωριό του και τον παντρεύεται.Η Αιμιλία από την Αθήνα θα βρεθεί στην επαρχία εκεί που οι γυναίκες ανήκουν στον κύρη του σπιτιού και οι νύφες στις πεθερές. Τα κορίτσια έχουν συγκεκριμένο ρόλο: γαλουχούνται για να γίνουν υπάκουες σύζυγοι, αναπαραγωγικές μηχανές και ακούραστες νοικοκυρές χωρίς βούληση, επιθυμίες και λόγο.

     Οι κάτοικοι του χωριού θα την βάλουν στο στόχαστρο, θα την αποκαλούν πρωτευουσιάνα και μαζί με την πεθερά της θα δυσκολέψουν τον έγγαμο βίο με τον Δάμο που τόσο την αγαπά και τη σέβεται.

      Στο χωριό που συμβιώνουν έπειτα από τους Βαλκανικούς πολέμους και τη Καταστροφή πρόσφυγες και ντόπιοι σλαβόφωνοι, η Σόνια, η περίφημη μοδίστρα νυφικών στη περιοχή, η Νίνα, η σπιρτόζα καφετζού, η Αννίτα που ο άγραφος νόμος την υποχρέωσε να παντρευτεί έναν άντρα που δεν αγαπούσε και η προδομένη Κατινούλα θα συνθέσουν το μωσαϊκό της μυθοπλασίας αναδεικνύοντας συγχρόνως τα λαογραφικά και ηθογραφικά στοιχεία της εποχής με την Ιστορία να είναι ο πρωτεργάτης αυτών: ρετσινόλαδο σε όσους δεν μιλούν σωστά τα ελληνικά την εποχή του Μεταξά, Αντίσταση και Εμφύλιος που δίχασε ακόμα και τα μέλη ίδιων οικογενειών.