Με το χέρι στο στήθος- Τζένη Μανάκη

     «Με το χέρι στο στήθος», η Νικολέτα, η κεντρική ηρωίδα του τέταρτου κατά σειρά μυθιστoρήματος της αγαπημένης συγγραφέως Τζένης Μανάκη, ερωτεύεται, συγκινείται, απογοητεύεται και αντιμετωπίζει τη μοίρα και τα όποια σκαμπανευάσματα της επιφυλάσσει η ζωή.

     Η Νικολέττα Πάζη είναι δημοσιογράφος που εργάζεται σε ένα λονδρέζικο περιοδικό. Κατάγεται από την Ελλάδα και η απώλεια των αγαπημένων της γονιών καθώς και η αυτοκαταστροφική συμπεριφορά της αδερφής της, της Αίγλης, η οποία παγιδεύεται σε ένα βίαιο γάμο, την κάνουν να αφήσει τη χώρα και να κυνηγήσει τα όνειρά της στην βρετανική πρωτεύουσα. Εκεί την περιμένουν νέοι ορίζοντες, νέες προοπτικές.

     Ως ρεπόρτερ καλύπτει δημοσιογραφικά ποικίλα θέματα, ένα από αυτά και κάποιο συνέδριο στην Τύνιδα εκεί όπου και θα συναντήσει με τυχαίο και ατμοσφαιρικό τρόπο τον Φουάντ, ο οποίος με το που τον πρωτοαντικρίζει, η στάση του σώματος του, της θυμίζει τον άντρα στον πίνακα του Ελ Γκρέκο «Ο ευγενής με το χέρι στο στήθος». Ο έρωτας που θα βιώσουν θα είναι αμοιβαίος με την Νικολέττα να βλέπει πλέον τη ζωή της μέσα από το εν λόγω πρίσμα.

     Η ιστορία όμως του Φουάντ θα βάλει στο κάδρο της θεματολογίας του κειμένου πέρα από τον έρωτα και τις διαπροσωπικές σχέσεις και ένα νέο άκρως ενδιαφέρον και σύγχρονο θέμα, αυτό της τρομοκρατίας.
     Ο Φουάντ είναι Γαλλοαλγερινός συγγραφέας και την περίοδο που συναντιέται με την Νικολέττα βρίσκεται στα ίχνη του δολοφόνου της γυναίκας του, η οποία και ήταν ένα από τα θύματα του ένοπλου ισλαμικού φονταμενταλισμού. Το τραγικότερο της ιστορίας του είναι πως ο δολοφόνος της, ένας αρχιτρομοκράτης, έχει στρατολογήσει στους κόλπους της Τζιχαντ και τον μεγαλύτερό του γιο, τον Μαρίν, ο οποίος φυσικά και αγνοεί το γεγονός πως ο καθοδηγητής του είναι και ο δολοφόνος της μητέρας του.

Το νούμερο 31328, Το βιβλίο της σκλαβιάς- Ηλίας Βενέζης

       Στο <<Νούμερο 31328>> ο συγγραφέας-αφηγητής μάς μιλά σε α' πρόσωπο για την αιχμαλωσία του στα τάγματα εργασίας της Ανατολής. Είναι φθινόπωρο του 1922. Η Σμύρνη έχει καταστραφεί, τα γυναικόπαιδα στέλνονται με καραβιές στην Ελλάδα ενώ οι άντρες από 18 χρόνων και πάνω συλλαμβάνονται από το κεμαλικό στρατό.

      Ανάμεσα τους και ο δεκαοχτάχρονος μαθητής Ηλίας από το Αϊβαλί, που παρά τις προσπάθειες της οικογένειας του να τον γλιτώσουν από την αιχμαλωσία, κρύβοντάς τον για μέρες στο υπόγειο του σπιτιού τους και προσπαθώντας να τον φυγαδέψουν μεταμφιεσμένο γυναίκα, πέφτει στα χέρια των Νεότουρκων.

      Η πορεία των αιχμαλώτων προς το εσωτερικό ξεκινά. Δίπλα στον Ηλία βρίσκεται και ο συμμαθητής του ο Αργύρης. Μαζί θα περπατήσουν χιλιόμετρα, θα αποκτήσουν πληγές, θα αναμετρηθούν με την εξαθλίωση, με την πείνα και την αγριότητα. Γυναίκες βιάζονται και θυσιάζονται για λίγη ξεκούραση... Βιασμοί και θάνατοι θα δηλώσουν παρόν.

      Όταν οι αιχμάλωτοι φτάσουν, μετά από την εξαντλητική πορεία χιλιομέτρων στο τάγμα εργασίας του Κιρκιγάτς, ο Αργύρης θα έχει χαθεί και ο Ηλίας μαζί με τους υπόλοιπους θα ριχτούν στον αγώνα της επιβίωσης. Οι συνθήκες είναι άθλιες. Σπάνε πέτρες, καθαρίζουν φαράγγια γεμάτα από κουφάρια Χριστιανών, καθαρίζουν και χρίζουν τη Τουρκία: "Ενα πρωί μάς παίρνουν καμιά εξηνταριά σκλάβους για μια μικρή αγγαρεία. Είναι λίγο όξω απ'τη Μαγνησά. Δίπλα στις ράγιες του σιδηρόδρομου τελειώνει μια μεγάλη χαράδρα, ανάμεσα στο Σίπυλο. Τη λέν <<Κορτίκ-ντερέ>>. Μες σ'αυτή τη χαράδρα λογάριαζαν πως θα σκοτώθηκαν ίσαμε σαράντα χιλιάδες Χριστιανοί από τη Σμύρνη κι απ'τη Μαγνησά, αρσενικοί και θηλυκοί. Τα κορμιά λιώσανε το χειμώνα, και το νερό της χαράδρας που κατέβαινε από ψηλά έσπρωξε τα κουφάρια προς τα κάτω.

Ο Ντελλάρα σα θα 'ρχόταν, θα φούμερνε ένα πούρο. Μες στο <<βαγκόν-λι>>. Θα κοίταζε απ'το παραθυράκι όξω και θ' αποθαύμαζε το τοπίον. Εκεί, άξαφνα, μπορούσε να προσέξει τα κουφάρια. Κεραμιδαριό η έκσταση! Λοιπόν η δουλειά μας όλη τη μέρα ήταν να σπρώξουμε τα κουφάρια, που ατάχτησαν, προς τα μέσα. Να μη φαίνονται."

      Κοιμούνται στοιβαγμένοι, πεινούν, οι ψείρες τους ρουφούν το αίμα, οι αξιωματικοί και οι τσαούσηδες τούς φέρονται σαν να είναι ζώα. Για 14 μήνες, όσο θα κρατήσει η αιχμαλωσία τους, παύουν να είναι άνθρωποι και πλέον αποτελούν ένα ακόμη νούμερο στη κρεατομηχανή του Κεμάλ με τον Ηλία Βενέζη να είναι το <<Το νούμερο 31328>>.

Το πανδοχείο, Η ζωή στην ελληνόφωνη Καλαβρία - Δέσποινα Χατζή

     «Το πανδοχείο» της Δέσποινας Χατζή κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας και αποτελεί το μέσο που μας ταξιδεύει στη Νότιο Ιταλία και στην ελληνόφωνη Καλαβρία, εκεί όπου αναδίδει ακόμα Ελλάδα, εκεί όπου τα ήθη, τα έθιμα και τα Γκρεκάνικα, η ντοπιολαλιά των ελληνόφωνων κοινοτήτων, συνδέουν το παρόν με το ένδοξο και λαμπερό παρελθόν, την ιστορική συνέχεια με την εξαίρετη μυθοπλασία.

     Οι άνθρωποι της Καλαβρίας και των στενών της Μεσσήνης κρατούν σαν θεματοφύλακες την πολιτισμική τους κληρονομιά, οι ρίζες της οποίας φτάνουν χιλιάδες χρόνια πίσω, τότε που Έλληνες του δεύτερου αποικιακού κύματος φτάνουν στη περιοχή τον 8ο αιώνα π.Χ και ιδρύουν πόλεις. Το ελληνικό στοιχείο ακμάζει, διατηρείται ανά τους αιώνες με τον μαρασμό και την προσπάθεια αφανισμού να έρχεται με το σαρωτικό πέρασμα του φασισμού όταν ο Μουσολίνι το 1940 απαγορεύει να μιλούν τη Γκραικανική, εξαθλιώνει οικονομικά και αποξενώνει ως ξένο- επικίνδυνο στοιχείο τους Έλληνες της Μεγάλης Ελλάδας.

     Μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου πολέμου φτάνει από την Ελλάδα στη ρημαγμένη από τον φασισμό Καλαβρία και η κεντρική ηρωίδα του βιβλίου μας, η Αντονέλλα, μαζί με τον σύζυγό της τον Αναστάζιο, για να στήσουν την κοινή τους ζωή στην πατρίδα του. Όπως ο τόπος έτσι και αυτή κουβαλά ό,τι στάλαξε στην ψυχή της ο φασισμός και πιο συγκεκριμένα η φιλοναζιστική στάση του πατέρα της κατά την περίοδο της Κατοχής στην Αθήνα. Ανέχεια, ανεργία, μετανάστευση, φτώχεια μα και ανοιχτές αγκαλιές σε όποιον έρχεται από τη μητέρα Ελλάδα είναι αυτά που θα την καλωσορίσουν.

     Με δυναμισμό, αγάπη, αξιοπρέπεια και αφοσίωση το ζευγάρι θα στήσει τη ζωή του και την δεκαετία του ’60 το όνειρο της Αντονέλλας να αποκτήσει ένα δικό της πανδοχείο, θα γίνει πραγματικότητα. Εκεί θα την συναντήσουμε στα 73 της χρόνια και μαζί της θα βουτήξουμε στην ιστορία της οικογένειάς της που διχάστηκε μέσα στα χρόνια του πολέμου αλλά και στις ετερόκλητες ιστορίες των μόνιμων ενοίκων του πανδοχείου που εκείνη την περίοδο η Αντονέλλα το διαχειρίζεται «προσδοκώντας μια ευχάριστη συγκατοίκηση όπου το ‘’εγώ’’ θα συμπορεύεται αρμονικά και θα αποκτά πρόσθετη αξία μέσα από το ‘’εμείς’’».

     Πάθη, κρυμμένα μυστικά, έρωτες, ήρωες αληθοφανείς καθώς και μυρωδιές που ο τόπος αναδύει μέσω της καθημερινότητας που παρουσιάζει η συγγραφέας αλλά και τον εθίμων και ηθών που οι ήρωες ακολουθούν θα συνθέσουν την εξαιρετική μυθοπλασία Του Πανδοχείου με το φινάλε να είναι ανατρεπτικό και λυτρωτικό για ήρωες και αναγνώστες.

Το πικρό ποτήρι- Λένα Διβάνη

    Μοναχικός άνθρωπος χαρακτηρίστηκε ο Ιωάννης Καποδίστριας τόσο στην ιδιωτική του ζωή όσο και στην πολιτική του πορεία. Κι ως μοναχικός που ήταν τι άλλη επιλογή απέμενε στην συγγραφέα Λένα Διβάνη, όπως άλλωστε αναφέρει και η ίδια στο προλογικό της σημείωμα, από το να μην συμπεριλάβει την ερωτική του ιστορία με τη Ρωξάνδρα Στούρτζα στο προηγούμενο βιβλίο της, <<Ζευγάρια που έγραψαν την ιστορία της Ελλάδας>>, αλλά να την φιλοξενήσει σ' ένα μοναχικό- αυτοτελές μυθιστόρημα. Τίτλος του <<Το πικρό ποτήρι>>, μια φράση που ο ίδιος ο Καποδίστριας αναφέρει σε επιστολές του δηλώνοντας ότι ήταν έτοιμος να αντιμετωπίσει και να θυσιάσει τα πάντα για την πατρίδα ενώ ο υπότιτλος του, <<Ο Καποδίστρια, η Ρωξάνδρα και η Ελλάδα>>, μας δηλώνει εμμέσως πως δύο είναι οι αγάπες- αδυναμίες του Κυβερνήτη στις οποίες δίνει την καρδιά και το είναι του.

      Στα <<Ζευγάρια που έγραψαν την ιστορία της Ελλάδας>> η Λένα Διβάνη περιέγραψε οχτώ έρωτες προσώπων που πρωταγωνίστησαν στην Ιστορία της Ελλάδας με γραφή ευκολοδιάβαστη, γρήγορη και διαποτισμένη από χιούμορ και αμεσότητα. Με το ίδιο μοτίβο δίνεται και η ανεκπλήρωτη ερωτική ιστορία του Ιωάννη Καποδίστρια και της Ρωξάνδρας Στούρτζα με τις πληροφορίες για τη ζωή και το έργο του Κερκυραίου πολιτικού καθώς και των γεγονότων της επαναστατημένης Ελλάδας να συνθέτουν το ιστορικό και κοινωνικοπολιτικό μωσαϊκό της εποχής.

       Η συγγραφέας ξεκινά την αφήγηση από την γενέτειρα του Καποδίστρια και τα πρώτα χρόνια του στην Ενετοκρατούμενη Κέρκυρα. Γεννηθείς το 1776 από ευγενείς γονείς, σπούδασε ιατρική και φιλοσοφία και ασχολήθηκε νωρίς με την πολιτική, ο Ναπολέων άλλωστε και η επαναστατική αύρα που άφησε πίσω του δεν άφησαν ανεπηρέαστα τα αγαπημένα του Επτάνησα, αρχικά, και έπειτα την υπόλοιπη σκλάβα πατρίδα του. Ο Καποδίστριας παίζει ενεργό ρόλο στη πολιτική σκακιέρα. Επιτυχείς χειρισμοί, σύνεση, διπλωματία, ρεαλισμός χαρακτηρίζουν τον Ιωάννη Καποδίστρια, τα βήματα του οποίου τον οδηγούν στην αυλή του Τσάρου εκεί που συναντά την αγαπημένη του Ρωξάνδρα Στούρτζα, η οποία και ενστερνίζεται το όραμά του και τον βοηθά στον διπλωματικό, εκείνη τη στιγμή, αγώνα του για την Ελλάδα που όλο και οδεύει στην Επανάσταση του 1821.

     Τα χρόνια της Επανάστασης κυλούν όπως και το αίμα των επαναστατημένων... Σφαγή της Χίου και των Ψαρών, Σούλι και Μεσολόγγι μα και εμφύλιοι σπαραγμοί αφήνουν πίσω τους καμένη γη και εξαθλιωμένους ανθρώπους. Ο Καποδίστριας έρχεται στη ραγισμένη νεοσύστατη Ελλάδα το 1827 για να τη στήσει στα αδύναμα πόδια της.

Κορίτσι, Γυναίκα, Άλλο- Bernardine Evaristo

      Το <<Κορίτσι, γυναίκα, άλλο>> έχει αποσπάσει το βραβείο Booker για το 2019 ενώ η συγγραφέας του, η Bernardine Evaristo, είναι η πρώτη μαύρη συγγραφέας που έχει κατακτήσει το εν λόγω λογοτεχνικό βραβείο. Στις σελίδες του, η καταιγιστική γραφή της συγγραφέως μιλά, μέσω των δώδεκα ηρωίδων της, οι οποίες καλύπτουν κάθε ηλικία καθώς και διαφορετικά κοινωνικά- επαγγελματικά φάσματα της κοινωνίας (καθαρίστριες, ακαδημαϊκές, αγρότισσες, καριερίστες, κλπ), για την καταπίεση των γυναικών ανά τους αιώνες, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, το ρατσισμό καθώς και τις φυλετικές διακρίσεις:

<<Εσείς δεν ζείτε στην κοινωνία με φυλετικές διακρίσεις από την οποία προέρχομαι εγώ, όπου δεν έχετε καθόλου δικαιώματα εσείς δεν έχετε έναν δεκαπεντάχρονο μικρότερο αδελφό που τον λέγανε Σάνι που τον βούτηξαν στην κηροζίνη πριν τον κρεμάσουν από ένα δέντρο και του βάλουν φωτιά, ενώ ήταν ακόμα ζωντανός, μπροστά σε χιλιάδες που ζητωκραύγαζαν, ένα αγόρι που το λέγανε Σάνι και που τη δολοφονία του από έναν όχλο τη φωτογράφισαν και την έστελναν σε όλη τη χώρα σαν να ήταν καρτ-ποστάλ επειδή οι άνθρωποι καμάρωναν τόσο πολύ που είχαν παρευρεθεί στο λιντσάρισμά του εσείς δεν ανακαλύψατε ότι η γυναίκα που φώναζε ότι την είχε βιάσει ο Σάνι γέννησε εννέα μήνες αργότερα ένα παιδί τόσο λευκό, που ακόμα και ο μπαμπάς της ήρθε στο σπίτι του μπαμπά σας για να ζητήσει συγγνώμη αυτοπροσώπως

εσείς δεν τα περάσατε όλα αυτά, έτσι δεν είναι;>>.

Η λυπημένη πριγκίπισσα & Ο κακός μάγος και η καλή νεράιδα- Έλενα Γεωργίου

    Ας μιλήσουμε για δύο παραμύθια στα οποία εντοπίζω δύο κοινά σημεία: την δημιουργό και το επιμύθιο τους! Αναφέρομαι στην Έλενα Γεωργίου και στα δημιουργήματά της, <<Η λυπημένη πριγκίπισσα>> και <<Ο κακός μάγος και η καλή νεράιδα>>, στις σελίδες των οποίων οι ιστορίες που φιλοξενούνται, μιλούν στους μικρούς αναγνώστες, με τρόπο ευφάνταστο και όμορφο, για την ευτυχία που βρίσκεται στο καλό των πράξεών μας (Ο  κακός μάγος και η καλή νεράιδα), στην απλότητα καθώς και στα αισθήματα που φέρει και εκφράζει ο διπλανός μας και όχι στα υλικά αγαθά (Η λυπημένη πριγκίπισσα).

     Ας δούμε τώρα τις ιστορίες μεμονωμένα! 

     Στη <<Λυπημένη πριγκίπισσα>>, η πριγκίπισσα της ιστορίας μας κάθεται στο ψηλότερο σημείο του πύργου της. Είναι λυπημένη γιατί η μοναξιά την έχει φθείρει. Οι υποχρεώσεις απέναντι στο λαό της είναι πολλές και την έχουν κουράσει. Θα ήθελε να έχει ένα στήριγμα και να μοιραστεί τη ζωή της με ένα σύντροφο. 

     Και έτσι ο ένας πρίγκιπας μετά τον άλλο -γιατί ποιος άλλος παρά από έναν πρίγκιπα μπορεί να παντρευτεί μια πριγκίπισσα! Ή μήπως όχι;- έρχονται για να την ζητήσουν σε γάμο κι εκείνη με τη σειρά της θέτει την ερώτηση που όποιος την απαντήσει σωστά, σύμφωνα με τα δικά της, φυσικά, κριτήρια, θα γινόταν ο σύζυγός της: Τι είναι αυτό στη ζωή που αξίζει πιο πολύ;

- Τα πλούτη!

-Η ομορφιά!

-Το φαγητό! είπαν κάποιοι από αυτούς και η απογοήτευση της πριγκίπισσας όπως και η λύπη όλο και μεγάλωνε...

- Τι είναι αυτό στη ζωή που αξίζει πιο πολύ;

     Η απάντηση στο φινάλε του βιβλίου...

     Ας πάμε τώρα στον <<Κακό μάγο και την καλή νεράιδα>>! 

Ο φύλακας στη σίκαλη- J.D. Salinger

     Στο "Φύλακα στη σίκαλη" του Salinger, ο ήρωάς του, ο Χόλντεν Κώλφηντ ένας δεκαεξάχρονος έφηβος περιπλανιέται για τρεις σχεδόν μέρες στους δρόμους της χριστουγεννιάτικης Νέας Υόρκης. Έχει αποβληθεί από το σχολείο του, για άλλη μια φορά, και αντί να επιστρέψει στο σπίτι του, φοβούμενος προφανώς την κατσάδα των γονιών του, νοικιάζει ένα δωμάτιο σε ένα ξενοδοχείο και περνά τρεις μέρες γεμάτες αναμνήσεις, οι οποίες μας πληροφορούν για την οικογένειά του και για ο,τι έχει βιώσει μέχρι στιγμής, αλκοόλ, συναντήσεις από το  παρελθόν, εσωτερικούς μονολόγους καθώς και ζητήματα υπαρξιακού τύπου που τριβελίζουν τη σκέψη του.

     Ο Χόλντεν είναι ένας καταθλιπτικός ήρωας με σκέψεις που φανερώνουν αμφισβήτηση και ματαίωση για την ζωή, λόγω της ηλικίας του, μιας και βρίσκεται στο μεταίχμιο της ενηλικίωσης του κάτι που τον ταράζει και επηρεάζει όπως είναι φυσικό τον εσωτερικό του κόσμο. Ο έφηβος θέλει με νύχια και με δόντια να μείνει στον κόσμο των παιδιών, στην αθωότητα και στην ασφάλεια που χαρακτηρίζει την παιδική ηλικία. Ο Χόλντεν λοιπόν δε θέλει να περάσει στον κόσμο των μεγάλων, οι κινήσεις, οι σκέψεις καθώς και η αιτιολογία του ίδιου του τίτλου το δηλώνουν κατηγορηματικά: "Τέλος πάντων, να, φαντάζομαι όλα κείνα τα πιτσιρίκια να παίζουνε ένα παιχνίδι σ’ ένα μεγάλο σικαλοχώραφο και τα ρέστα. Χιλιάδες πιτσιρίκια, και δεν είναι κανένας εκεί - θέλω να πω, κανένας μεγάλος - εκτός από μένα. Και γω στέκομαι φύλακας, στο χείλος ενός τρελογκρεμού. Αυτό που πρέπει να κάνω, είναι να τα πιάνω άμα κάνουνε να πέσουνε στο γκρεμό -θέλω να πω, άμα τρέχουνε και δε βλέπουνε πού πάνε, πρέπει να πετάγομαι από κάπου και να τα πιάνω. Αυτό θα κάνω όλη μέρα. Θα ‘μαι μονάχα ο φύλακας στη σίκαλη..."