Εραστές του φωτός - Κλαίρη Θεοδώρου

     Πάμε να μιλήσουμε για τους Εραστές του φωτός της Κλαίρης Θεοδώρου! Καταρχήν πρώτη φορά διαβάζω βιβλίο της συγγραφέως και η επαφή μου με την πένα της, που με κέρδισε από τις πρώτες κιόλας σελίδες, μόνο ενθουσιασμό και ευχάριστη έκπληξη μου προξένησε. Λυρισμός, αφηγηματικές τεχνικές, εξαιρετική χρήση της γλώσσας καθώς και σκηνές δοσμένες με ρεαλισμό και ατμόσφαιρα που ταξιδεύουν τον αναγνώστη στο παρελθόν, στην Ιστορία του και στην Τέχνη της φωτογραφίας, είναι κάποια από τα στοιχεία που συνάντησα στο μυθιστόρημα και που, μαζί με την ενδιαφέρουσα υπόθεσή του, με έκαναν να απολαύσω κάθε σελίδα του, κάθε αράδα του σ' αυτές.

     Η συγγραφέας χωρίζει σε δύο αφηγηματικούς χρόνους και τρόπους την αφήγηση, με την πρωτοπρόσωπη αφήγηση του ενός κεφαλαιου να εναλλάσσεται με αυτή της τριτοπρόσωπης του επόμενου κεφαλαίου μεταφέροντας μας έτσι επιτυχώς από την δεκαετία του 1990 σ' αυτές του πρωτου μισού του 20ου αιωνα. 

     Στην πρωτοπρόσωπη αφήγηση συναντάμε την Ελληνόπη μια νεαρή, ξεχωριστή κοπέλα που το φως παίζει με τα κόκκινα μαλλιά της, δημιουργεί ηλιοβασιλέματα και όνειρα εφηβικά. Η Ελληνόπη, με το ασυνήθιστο όνομά της, μας μιλά για το πως έφτασε στην απόφαση να αφήσει το χωριό της στην Καλαμάτα και να ανέβει στην Αθήνα ώστε να σπουδάσει στην Καλών Τεχνών. Όλα δείχνουν πως έχει ταλέντο και καλλιτεχνική φύση. Ο ενθουσιασμός της για την πρωτεύουσα, τη σχολή και την φοιτητική ζωή είναι μεγάλος. Κάπου εκεί την περιμένει και το πρώτο ερωτικό σκίρτημα. Ο γοητευτικός καθηγητής της θα την οδηγήσει στα μονοπάτια του έρωτα, μονοπάτια όμως που δυστυχώς διαβαίνοντάς τα θα την φτάσουν στην ταπείνωση, στον εξευτελισμό και στην αυτοκαταστροφή. Η ψυχή της τσαλαπατείται καθώς γίνεται υποχείριο ενός νάρκισσου και φιλήδονα ανθρώπου. Η απόπειρα αυτοκτονίας μετά από ένα σκληρό γεγονός θα την οδηγήσει πίσω στον τόπο της και σε έναν γάμο που θα την κάνει φυγά από την Καλαμάτα καθώς ο σύζυγος που επέλεξε είναι εν τέλει ψυχικά ασθενής και εμμονικός ως προς το πρόσωπό της. Η επάνοδος της στην Αθήνα θα την φέρει κοντά στην δεύτερη ηρωίδα του μυθιστορήματος, στην Άλμα.

Παλίρροια- Μαίρη Κωνσταντούρου

     Σε ένα νησί γεμάτο ψυχές που ζητούν ελευθερία και συμπόνια η παλίρροια φουσκώνει φέρνοντας μαζί της γεγονότα που παρασύρουν ήρωες και αναγνώστες του νέου βιβλίου της Μαίρης Κωνσταντούρου με τίτλο «Παλίρροια», σε νερά άλλοτε γαλήνια και ελπιδοφόρα κι άλλοτε πάλι σε ζοφερά και σκοτεινιασμένα. σε νερά που η κοινωνική αναλγησία, ο στιγματισμός και η έλλειψη συμπόνιας κυριαρχούν και κυκλώνουν τους ήρωες ενώ συγχρόνως, δυστυχώς, αντανακλούν τις σύγχρονές μας κοινωνίες.

     Ποβέλια το όνομα του νησιού το οποίο βρίσκεται στη λιμνοθάλασσα της Βενετίας και που η συγγραφέας επιλέγει να τοποθετήσει τους ήρωες της με την πλοκή να κινείται σε δύο χρόνους όπως ακριβώς και ο ρόλος που διατέλεσε το νησί μιας και κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα, η Ποβέλια  χρησιμοποιήθηκε ως χωνευτήρι των θυμάτων της πανώλης που σάρωσε την Ευρώπη του 14ου αιώνα στέλνοντας στο θάνατο εκατομμύρια ψυχές ενώ στην σύγχρονη ιστορία της λειτούργησε από το 1922 και για κάποιες δεκαετίες ως άσυλο ψυχικά ασθενών.

      Η αφήγηση λοιπόν κινείται ανάμεσα σε δύο χρόνους με την Ρεμίνα, τον Βιτόριο, τη Δέσποινα, την Λουτσία και άλλους τροφίμους του ψυχιατρείου να μας μεταφέρουν στους ψυχρούς χώρους του ασύλου εκεί που η απάθεια, η αδιαφορία, η κοινωνική αναλγησία επιδεινώνει την κατάσταση των ασθενών. Μέσα σ’ αυτές τις ψυχρές συνθήκες κάποιοι γιατροί και νοσηλευτές αποτελούν εξαίρεση αφού σκύβουν με ανθρωπιά πάνω από τους ψυχικά νοσούντες, επιχειρούν να ταυτιστούν μαζί τους και κάνουν ότι είναι δυνατόν για να ακούσουν και να αφουγκραστούν το είναι του εκάστοτε ασθενή. Ο γιατρός Ντελασούντα, ο πρώην διευθυντής Κονταρίνι και η νοσοκόμα Τζιζέλα θα πιάσουν το χέρι των ασθενών τους και με νηφαλιότητα, συμπόνια και επαγγελματισμό θα αποτελέσουν όαση μέσα στην ψυχιατρική κλινική της Ποβέλιας και ειδικά την δεδομένη στιγμή που ο νέος διευθυντής Πινιόλο εφαρμόζει επικίνδυνα πειράματα στους τροφίμους αδιαφορώντας ακόμα και για την ίδια τους τη ζωή πόσο μάλλον για την αξιοπρέπειά τους.  

Η μοδίστρα- Rosali Ham

      Δεκαετία του 1950 στη Βικτόρια της Αυστραλίας και σε μια πόλη της, το Ντάνγκραταρ, φτάνει η Τίλη, μια ταλαντούχα μοδίστρα. Η Τίλη που διέπρεψε στα σαλόνια της Ευρώπης ως μοδίστρα διπλά σε διάσημους σχεδιαστές επιστρέφει στη γενέθλια πόλη της, ύστερα από 20 σχεδόν χρόνια απουσίας,  προκειμένου να φροντίσει την ηλικιωμένη μητέρα της. Το περιβάλλον που αντικρίζει είναι καχύποπτο και εχθρικό, όπως ακριβώς κι όταν έφυγε ή μάλλον όταν την έδιωξαν σε ηλικία 8 ετών. 

     Η μητέρα της η τρελο-Μόλη, όπως την αποκαλούν, ζει στο λόφο της περιοχής, απομονωμένη, ρακένδυτη και ξεχασμένη απ' όλους. Οι κάτοικοι του Ντάνγκραταρ γυρίζουν την πλάτη τους και στην Τίλη• η περιφρόνηση καλά κρατεί. Ο μόνος που την υποδέχεται με καλοσύνη είναι ο αστυνόμος της περιοχής, ο Οράτιος Φάρατ, ένας ιδιαίτερος χαρακτήρας που βρίσκει στην Τίλη την ευκαιρία να εκφράσει την αγάπη του για την μόδα και την υψηλή ραπτική καθώς και να δείξει το ταλέντο του στην μοδιστρική. 

      Το κλίμα ανατρέπεται μόλις γίνεται αντιληπτό το ταλέντο της Τίλη! Οι κυρίες του Ντάνγκραταρ αφήνουν στην άκρη τις προκαταλήψεις και αφήνονται στα μαγικά χέρια της Τίλη που με τα υφάσματά της, τις κλωστές και τις βελόνες ράβει για αυτές φιγουρίνια με αέρα παριζιάνικο. Πλέον στο σκονισμένο Ντάνγκραταρ περπατούν κυρίες βγαλμένες λες από περιοδικά μόδας. 

       Και μέσα σ' αυτή τη σουρεαλιστική ατμόσφαιρα, μυστικά του παρελθόντος και ερωτήματα γλιστρούν και δίνουν σχήμα στη πλοκή: Γιατί μια τέτοια προσωπικότητα σαν την Τιλή, με εμπειρίες και έχοντας ζήσει τη λάμψη του Παρισιού επιστρέφει στο Ντανγκραταρ; Η φροντίδα της μητέρας της είναι η αιτία ή αφορμή της επιστροφής της; Τι έγινε και όλοι αποστρέφουν τη Μόλη και τη Τιλη; Γιατί την αποκαλούν φόνισσα; 

      Μυστήρια και μυστικά βρίσκουν το δρόμο της εξιχνίασης όσο προχωράει η αφήγηση και η κωμική ιστορία μετατρέπεται σιγά σιγά σε μια τραγωδία που το φινάλε, το γεμάτο εκδίκηση, αποτελεί κάθαρση για την ηρωίδα...

Το μυστικό βιβλίο-Gregory Samak

     Στο Μυστικό Βιβλίο του Gregory Samak, ο Ελίας Άιν, ένας ηλικιωμένος άντρας, μετακομίζει σε ένα χωριό της υπαίθρου της Αυστρίας για να ζήσει τα χρόνια που του απομένουν ήσυχα. Είναι ένας άντρας μόνος, χήρος και χωρίς απογόνους· είναι ο τελευταίος απόγονος της εβραϊκής οικογένειας Άιν καθώς οι πρόγονοί του χάθηκαν όλοι στο Ολοκαύτωμα. 

      Το σπίτι που αγοράζει είναι ένα παλιό μα καλοδιατηρημένο οίκημα, την φροντίδα του οποίου θα αναλάβει η οικονόμος που προσλαμβάνει, η κυρία Πόλστερ. Η κυρία Πόλστερ, στυφνή και ολιγόλογη, κάθε μέρα πηγαίνει στο σπίτι μαζί με το χαμίνι του χωριού, τον μικρό Τόμας, που σαν παιδί για όλες τις δουλειές έχει αναλάβει τα ψώνια του σπιτιού, και φροντίζει το νοικοκυριό του εβδομηντάχρονου εργοδότη της. 

      Ο Ελίας θα γνωρίσει τον παλαιοπώλη, τον κύριο Σοφ, ο οποίος θα είναι από τους μοναδικούς που θα τον επισκέπτεται. Ο Σοφ σε κάθε επίσκεψη φέρνει μαζί του ένα μαρμάρινο σκάκι όπου με τον Ελία επιδίδονται σε μια μισοτελειωμένη εδώ και 80 χρόνια παρτίδα σκάκι.

     Αυτοί είναι οι νέοι άνθρωποι στο νέο του περιβάλλον. Αλήθεια γιατί βρέθηκε σ’ αυτό το χωριό, σ’ αυτό το σπίτι; Κι ο ίδιος δεν μπορεί να απαντήσει σ’ αυτό το ερώτημα απλώς νιώθει πως κάτι τον τραβά σ’ αυτό το άγνωστο μέρος, σ’ αυτό το άγνωστο σπίτι... Μια μέρα εξερευνώντας το τρίπατο σπίτι ανακαλύπτει ένα παιδικό δωμάτιο που στο δάπεδο υπάρχει μια καταπακτή. Κατεβαίνοντας την σκάλα οδηγείται σε ένα μαγικό δωμάτιο, ένα δωμάτιο περιστοιχισμένο από βιβλιοθήκες, τα ράφια των οποίων είναι γεμάτα με σκληρόδετα, πανομοιότυπα και χοντρά βιβλία. Ο Ελίας μαγεύεται πιάνοντας στα χέρια του τον πρώτο τόμο που μαγνητίζει το βλέμμα του. Ανοίγοντάς το και περιδιαβαίνοντας τις σελίδες του διαπιστώνει πως στα χέρια του κρατά το Μεγάλο Βιβλίο της Ζωής. Κάθε τόμος περιέχει την πορεία του ανθρώπου στη Γη. Η ειμαρμένη του κάθε ένα από εμάς είναι αποτυπωμένη στις σελίδες του Μυστικού Βιβλίου! 

Η κληρονομιά-Webb Katherine

    «Η κληρονομιά» της Webb Katherine μας ταξιδεύει στην Αγγλία του 2009 και σε ένα επιβλητικό βικτοριανού τύπου αρχοντικό, στη σοφίτα του οποίου φυλάσσονται πολύ καλά κρυμμένα τα μυστικά της οικογένειας του λόρδου Καλκοτ. Η Έρικα και η αδερφή της, η Μπεθ, μετά τον χαμό της αυστηρής και απρόσωπης γιαγιάς τους Μέρεντιθ, κληρονομούν το αρχοντικό με τον όρο να διαμείνουν σ’ αυτό. Τα κορίτσια που δεν έχουν όμορφες αναμνήσεις από το αρχοντικό είναι αρνητικές στο να μείνουν εκεί καθώς οι θύμισες από την μυστηριώδη εξαφάνιση του ξάδερφού τους Χένρι τους στοιχειώνουν, ειδικά την Μπεθ που ως μεγαλύτερη θυμάται λεπτομερώς τις συνθήκες και τον απότοκο της εξαφάνισής του. Η Έρικα όμως που πάντα αναζητά την αλήθεια και ελπίζει να πάρει απαντήσεις και να φωτίσει τις θολές παιδικές της μνήμες κάνει με πείσμα βουτιά στο παρελθόν όπου γράμματα και αντικείμενα της οικογένειας αναδύουν μυστικά και συμπληρώνουν το παζλ της ενδιαφέρουσας οικογενειακής ιστορίας που φιλοξενείται στις 600 σελίδες του μυθιστορήματος. 

      Η συγγραφέας χωρίζει την αφήγηση σε δύο χρόνους: στο παρόν και στο παρελθόν. Στο παρόν η Έρικα μας αφηγείται σε α’ πρόσωπο την αγωνία της για την καταθλιπτική αδερφή της, την πεποίθησή της πως η κατάσταση της Μπεθ συνδέεται με το αρχοντικό και την εξαφάνιση του Χένρι, την προσπάθεια της να φέρει στο μυαλό της το περιστατικό της εξαφάνισης καθώς ως μικρότερη δε θυμάται συγκεκριμένα πράγματα που η Μπεθ κρατώντας χρόνια ολόκληρα το στόμα της κλειστό της τα αποκρύπτει εντέχνως καθώς και την λύση του μυστηρίου γύρω από την απέχθεια που η γιαγιά και η προγιαγιά της είχαν για την οικογένεια Ντινσντεϊλ, την οικογενεια των τσιγγάνων που κατασκήνωνε κοντά στο αρχοντικό. Στο παρελθοντικό κομμάτι με την τριτοπρόσωπη αφήγηση παρακολουθούμε την ζωή της προγιαγιάς της οικογένειας, της Καρολάιν, που μας ταξιδεύει στην Άγρια Δύση των αρχών του 20ου αιώνα με την πένα της συγγραφέως να μας χαρίζει στα συγκεκριμένα κεφάλαια τις ωραιότερες εικόνες: αχανείς και αχαρτογράφητοι έρημοι τόποι, ράντζα και καουμπόηδες. 

     Οι δύο ιστορίες, αν και απέχουν σχεδόν ένα αιώνα χρονικά, συνδέονται αριστοτεχνικά από την συγγραφέα καθώς μυστικά και γεγονότα του παρελθόντος επηρεάζουν και διαμορφώνουν τις συμπεριφορές των ηρώων της σύγχρονης ιστορίας. Οικογενειακά μυστικά και συμπεριφορές προγόνων αφήνουν τα απόνερά τους στους απογόνους, αφήνουν μια κληρονομιά που αποπνέει αντικρουόμενα συναισθήματα: πάθος, μίσος, έρωτα, προδοσία και μεταμέλεια.  

Ένα μυστήριο για τον... Μπούφο Νο10- Μπερδέματα στο Αιγαίο των Γιώργο Κωνσταντινίδη & Σωτήρη Μητρούση

      Σήμερα θα σας προτείνω την αγαπημένη σειρά βιβλίων της ανιψιάς μου: Ένα μυστήριο για τον… Μπούφο των Γιώργο Κωνσταντινίδη και Σωτήρη Μητρούση η οποία και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας. Κι αν αναρωτιέστε γιατί σας την προτείνω ο λόγος είναι ένας και είναι απλούστατος: όταν βλέπεις και κυρίως ακούς μέσα στην ησυχία της καλοκαιρινής, μεσημεριάτικης ραστώνης το ξεκαρδιστικό γέλιο ενός παιδιού που διαβάζει τις περιπέτειες του ήρωα του βιβλίου ε(!) δεν μπορεί παρά η σειρά να αξίζει την προσοχή μας -κάτι ξέρουν τα παιδιά!- και εν τέλει μια μικρή ΒιβλιοΑναφορά από εμένα γι’ αυτή.

       Το πρώτο βιβλίο της σειράς κυκλοφόρησε το 2018 με υπότιτλο «Το πρώτο μου μυστήριο» και από τότε ο ήρωάς του που είναι μαθητής της Δ’ Δημοτικού έρχεται αντιμέτωπος με μυστήρια που όλο και πυκνώνουν με κάθε νέο τεύχος να φιλοξενεί κι από «Ένα μυστήριο για τον... Μπούφο»! Στέλιος το όνομα του κεντρικού ήρωα και τα μυστήρια που συναντά πολλά, τόσα που έχουν χωρέσει σε 10 βιβλία! Μυστήρια άλλοτε εύκολα στην επίλυσή τους κι άλλοτε περίπλοκα, μα σίγουρα μυστήρια ξεκαρδιστικά για τον μικρό αναγνώστη! Σταθερή αναφορά και στα 10 βιβλία οι ήρωες που τον πλαισιώνουν: οι γονείς του -τα περισσότερα στοιχεία του χαρακτήρα και της ‘’ευφυΐας’’ παρμένα από το DNA του μπαμπά!-, ο μικρός του αδερφός, ο Ιάσονας, έξυπνος πιο έξυπνος από τον Στέλιο με το '’θ’’ στην ομιλία του να προκαλεί γέλιο, το κατοικίδιό του, μια χελώνα, που ακούει στο όνομα Πάτροκλος, καθώς και οι δύο φίλοι του. 

     Από το πρώτο έως το δέκατο βιβλίο, που θα σας το αναλύσω λίγο παρακάτω, ο Στέλιος μπλέκει σε μπελάδες και σαν λαγωνικό που είναι προσπαθεί να λύσει αστυνομικά κυρίως μυστήρια. Κλέφτες σε σούπερ μάρκετ, σε τράπεζες και σε στοιχειωμένα κάστρα θα τον βάλουν σε μπερδέματα ή μήπως θα τους βάλει αυτός; Ανατροπές, γέλιο και αστείες καταστάσεις τον περιμένουν στις σελίδες που ο σκιτσογράφος έχει επιλέξει να τις αριθμήσει αντίστροφα -πρώτη φορά το συνάντησα και μ’άρεσε πάρα πολύ! Το βρήκα έξυπνο!- παρακινώντας έμμεσα μ’ αυτό το τέχνασμα τον μικρό αναγνώστη να διαβάσει την περιπέτεια του ήρωα μέχρι να πέσει και ο τελευταίος κόκκος στην κλεψύδρα της αντίστροφης μέτρησης των σελίδων. 

Η διερμηνέας-Annette Hess

      «Η διερμηνέας» της Annette Hess, το διεθνές best seller το οποίο έχει μεταφραστεί σε 22 χώρες με τις εκδόσεις Ψυχογιός και την Αλεξάνδρα Παύλου στη μετάφραση να το διαθέτουν στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό τον Ιούνιο του 2020, είναι ένα μοναδικό ανάγνωσμα με πρωτότυπη αφήγηση και θεματολογία που κρατά τον αναγνώστη δέσμιο των σελίδων του.

     Η συγγραφέας με κινηματογραφικό, θα έλεγα, τρόπο μας μεταφέρει στην Γερμανία της δεκαετίας του ’60 με την νεαρή Εύα, την κεντρική ηρωίδα, να ζει μια ήσυχη, συνηθισμένη ζωή. Η Εύα δουλεύει ως μεταφράστρια σε ένα γραφείο. Ο αγαπημένος της Γίργκεν ετοιμάζεται να της κάνει πρόταση γάμου. Οι γονείς της στηρίζουν την ίδια και τα άλλα δύο αδέρφια της, την απρόβλεπτη Άνεγκρετ και τον χαριτωμένο Στέφαν, με την ζωή τους να κινείται γύρω από την οικογενειακή ταβέρνα που διατηρούν στο ισόγειο του σπιτιού τους. 

     Λίγο πριν τα Χριστούγεννα όμως του 1962 η ζωή της θα ανατραπεί. 

      Κι ενόσω το δείπνο γνωριμίας των γονιών της με τον Γίργκεν βρίσκεται σε εξέλιξη, το τηλέφωνο χτυπά, το αφεντικό της Εύας την καλεί για μια επείγουσα μετάφραση με εκείνη να βγαίνει στη χιονισμένη Φρανκφούρτη και να επιβιβάζεται στο αυτοκίνητο του Ντέιβιντ Μιλερ, του δυναμικού και αινιγματικού Καναδού δικηγόρου, ο οποίος και την μεταφέρει σε ένα δικηγορικό γραφείο. Απέναντι της στέκει ένας Πολωνός μάρτυρας, ο ένας από τους 247 που θα καταθέσουν στην Δεύτερη Δίκη του Άουσβιτς (1962-1965), η οποία και πρόκειται να διεξαχθεί την επόμενη εβδομάδα προκειμένου να δικαστούν πρώην μέλη των Ες Ες. Ακούγοντας τον μάρτυρα νέες λέξεις θα ‘ρθουν στο προσκήνιο και θα περιγράψουν την Ιστορία της πατρίδας της, την άγνωστη για την ίδια Ιστορία της πατρίδας της, την Ιστορία που τόσο έντονα επιμένει η γερμανική κοινωνία του ’60 να αφήσει πίσω, να την ρίξει στη λήθη: αέριο, μαζικές εξοντώσεις, Κυκλώβιο Β, πειράματα, μπλοκ 11, κρεματόρια ...

     Μετά την πρώτη της διερμηνεία, η Εύα δέχεται πρόταση από την εισαγγελία να συμμετάσχει στη δίκη. Παρά τις αντιρρήσεις των γονιών και του αγαπημένου της -γιατί άραγε;- αποδέχεται τον ρόλο της διερμηνέας Πολωνικών και παίρνει μέρος κι αυτή στη δίκη που ο γερμανικός λαός δεν θέλει με τίποτα να διεξαχθεί μιας και έχει επιλέξει να αλλάξει σελίδα και να αφήσει πίσω του τα γεγονότα του Β' Παγκόσμιου Πολέμου. Σ’ αυτό το σημείο η συγγραφέας σε δεύτερο χρόνο και κάνοντας χρήση ντοκουμέντων από την δίκη μας μεταφέρει στη Γερμανία του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και στις απάνθρωπες συνθήκες των στρατοπέδων του Ολοκαυτώματος. 

     Τι κι αν έχουν περάσει είκοσι χρόνια από την λήξη του πολέμου; 

     Το Άουσβιτς υπήρχε. Και η Εύα θέλει να μάθει γι’αυτό. Όλοι πρέπει να μάθουμε γι’αυτό...