Κυριακή 27 Μαρτίου 2022

Σαντέ και λικέρ τριαντάφυλλο- Πασχαλία Τραυλού

     Σαντέ και λικέρ τριαντάφυλλο, ένα βιβλίο της Πασχαλίας Τραυλού που η κοινωνική ιστορία του καθηλώνει, συγκινεί και εμπεριέχει πολλά μηνύματα για την ισότητα των φύλλων, τον αυτοσεβασμό και την θέση της γυναίκας στην κοινωνία.
     Η συγγραφέας όπως αναφέρει στο εισαγωγικό της σημείωμα χρησιμοποιεί για πρώτη φορά πρωτοπρόσωπη αφήγηση με την ηρωίδα της, τη Ζαχαρώ, να μας εξομολογείται τη ζωή της ξεκινώντας από το 1933 και φτάνοντας ως το 2020. Έτσι εν μέσω καραντίνας η ενενηντάχρονη Ζαχαρώ με λόγο ειλικρινή, πικάντικο και αθυρόστομο, θα έλεγα, λαϊκό και ταυτόχρονα τόσο βαθιά ουσιαστικό διηγείται στη νεαρή νοικάρισσά της την ζωή της, μια ζωή γεμάτη πόνο, ανατροπές, αίμα, έρωτα, πάθος, προδοσία και απώλειες.
     Από μικρό παιδί έρχεται αντιμέτωπη με την ενδοοικογενειακή βία, την απειλή της κακοποίησης, τον θάνατο και την υποβάθμιση σε μια κοινωνία που η γυναίκα είναι κτήμα του κύρη της, πατέρα στα μικράτα της συζύγου μετέπειτα, χωρίς λόγο για την ίδια της τη ζωή και τις επιλογές που διαμορφώνουν την πορεία της: Ο Θεός, η μοίρα… Κουραφέξαλα. Μονάχοι μας κανονίζουμε τις ζωές μας. Μονάχοι μας διαλέγουμε που θα σκύψουμε το κεφάλι, πότε θα πέσουμε στα γόνατα και που θα κάμουμε τους νταήδες.
     Ο βίαιος πατέρας της θα είναι το πρώτο αρσενικό που θα στιγματίσει την παιδική της ηλικία και θα βάλει το λίθο της προσωπικής της ιστορίας. Μέθυσος, κτητικός, κυνικός, σάτηρος... την οδηγεί στα χέρια ενός άντρα που τα ήθη και οι προκαταλήψεις της κλειστής τους κοινωνίας κυριαρχούν και εγκλωβίζουν την Ζαχαρώ μα και την κάθε γυναίκα της εποχής που δέχεται με απάθεια τη μοίρα που η ανδροκρατούμενη κοινωνία ορίζει, σε ένα γάμο παρωδία. Μυστικά, ψέματα, καταπίεση και παιδοφιλία συνθέτουν το σκηνικό του.
     Όλα αυτά μέχρι να σηκώσει το ανάστημά της και να ακολουθήσει μονοπάτια που οι συνθήκες μα και οι επιλογές της την κάνουν να τα διαβεί αλλάζοντας τη ρότα της ζωής της, μονοπάτια που την απομακρύνουν απ’ το χωριό της, απ’ την ‘’ασφάλεια’’ της συζυγικής εστίας, απ΄ την πραγματική της αγάπη μα κυρίως απ’ την μονάκριβη κόρη της. Μονοπάτια που έχουν το δικό τους αντίτιμο...
      Η Αθήνα την καλωσορίζει και εκείνη βουτά στη ζωή και μεταμορφώνεται: Γνώρισα τους χίλιους εαυτούς της. Τη Ζαχαρώ με τα κόκκινα, που βγήκε αφύλαχτη στη ζωή και την κατασπαράξανε λύκοι και κυνηγοί. Την Τρελοζαχαρώ, που τίναξε στον αέρα τη ζωή της σαν τη στάχτη του Σαντέ της για έναν έρωτα. Τη Ζαχαρώ την κόρη, που πικραινόταν όταν ξέχασε η μητέρα της το όνομά της. Τη Ζαχαρώ τη μάνα, που μύριζε το ζιπουνάκι της κόρης της για να μπορεί να αντέχει την απουσία της. Τη Ζαχαρώ τη δανεική σ’ όποιον άντρα τής έδινε το αντίτιμο του κορμιού της. Τη Ζαχαρώ την τρομαγμένη κάθε φορά που κατέβαινε η πετούγια της κάμαράς της στο μισοσκόταδο.

Πέμπτη 24 Μαρτίου 2022

Το μεγάλο μυστικό - Θάνος Κονδύλης, γράφει η μαθήτρια της ΣΤ' Ξανθίππη Κόλλια

     Στο βιβλίο του Θάνου Κονδύλη <<Το μεγάλο μυστικό>> συναντάμε τον Αναστάση και τον κολλητό του φίλο τον Βασίλη, οι οποίοι ζουν μια περιπέτεια στην Αθήνα γύρω στο 1821, λίγο πριν την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης.
     Μια μέρα σαν όλες τις άλλες, ο Βασίλης ήθελε να πει στον Αναστάση κάτι πάρα πολύ σημαντικό και γι’ αυτόν τον λόγο συναντήθηκαν στην κοίτη ενός ποταμού, κρυφά από τους παππούδες τους. Ενώ μιλούσαν, άκουσαν Τούρκους να πλησιάζουν και κρύφτηκαν επάνω στα δέντρα. Ξαφνικά εμφανίστηκε μέσα από τους θάμνους ένας τραυματισμένος άνθρωπος και αποφάσισαν να τον βοηθήσουν. Κατέβηκαν από το δέντρο, τον πλησίασαν και τον έκρυψαν σε μια σπηλιά παραπέρα για να μην τον βρουν και τον σκοτώσουν οι Τούρκοι. Λίγο πριν τον βάλουν στην σπηλιά και την καλύψουν με μια πέτρα, ο τραυματίας έδωσε ένα χαρτάκι στον Αναστάση και του ζήτησε να το δώσει στον Προκόπη Βενιζέλο.
     Αυτό το μήνυμα θα είναι η αρχή της περιπέτειάς τους, η οποία θα είναι γεμάτη στιγμές αγωνίας, αινιγμάτων και στοιχείων που θα οδηγήσουν σε μια ηρωική στιγμή για την Ελλάδα μας, την έναρξη της Επανάστασης του 1821.

     Κατά τη γνώμη μου το βιβλίο αυτό είναι μια συγκινητική, μυστηριώδη και ηρωική ιστορία που συνδυάζει την περιπέτεια με την Ιστορία του τόπου μας. Κάθε φορά που έλεγα ότι θα διαβάσω δύο κεφάλαια με παρέσερνε η ιστορία του και συνέχιζα την ανάγνωση με αγωνία για τη συνέχεια. 
     Η αγαπημένη μου σκηνή ήταν εκεί που επιλύθηκε το μυστήριο και ξεκίνησε η Επανάσταση γιατί ένιωσα έντονα συναισθήματα όπως συγκίνηση και περηφάνια. Ο αγαπημένος μου ήρωας είναι ο Αναστάσης ενώ μου άρεσε πάρα πολύ που ο συγγραφέας χρησιμοποίησε τα κρυφά μηνύματα τα οποία μου θύμισαν το παιχνίδι του χαμένου θησαυρού
     Για να λύσετε <<Το μεγάλο μυστικό>> διαβάστε το! 
     Σας το προτείνω ανεπιφύλακτα!

Δευτέρα 7 Μαρτίου 2022

Τι διαβάζει άραγε; - Το Βιβλίο στην Ζωγραφική

     Η σημερινή ανάρτηση είναι πολύ διαφορετική απ’ όσες μέχρι τώρα φιλοξενούνται σ’ αυτό το blog χωρίς βέβαια να χάσει το βιβλιοφιλικό ύφος των προηγούμενων αναρτήσεων, μιας και πάλι το βιβλίο θα πρωταγωνιστήσει!

     Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου το κεντημένο κάδρο της μαμάς στο τοίχο της τραπεζαρίας μού γεννούσε πάντα το ερώτημα : Τι διαβάζει άραγε; -ερώτηση που ακόμα και σήμερα την απευθύνω σε όλους όσους διαβάζουν με την προσμονή να αρχίσει ένας κύκλος λογοτεχνικής συζήτησης!- καθώς δεν απεικόνιζε άλλο από μια δεσποινίδα να κάθεται αναπαυτικά στην πολυθρόνα της και να διαβάζει το βιβλίο της. Ο πίνακας έχει τίτλο Young Girl Reading και είναι μια ελαιογραφία του 18ου αιώνα του Jean-Honoré Fragona !

     Σύμφωνα με το Wikipedia πρόκειται για πίνακα που απεικονίζει μια άγνωστη κοπέλα που φορά ένα κίτρινο λεμόνι φόρεμα με λευκό γιακά και μανσέτες και μωβ κορδέλες. Τα μαλλιά της είναι δεμένα σε σινιόν με μωβ κορδέλα. Απεικονίζεται σε προφίλ, να διαβάζει ένα μικρό βιβλίο που κρατά στο δεξί της χέρι με το κείμενο του βιβλίου να μην είναι ευανάγνωστο και να μην δίνεται υπόδειξη για το περιεχόμενο με την απορία μου, φυσικά, για το τι διαβάζει άραγε να μένει αναπάντητη ακόμα και σήμερα -υποθέτω πως κάτι κλασικό, ίσως Τζέιν Όστεν; Τέλος η φωτογραφία με ακτίνες Χ αποκάλυψε ότι ο καμβάς είχε αρχικά ένα διαφορετικό κεφάλι που κοιτούσε προς τον θεατή -καλύτερα που επέλεξε εν τέλει να την αποτυπώσει προφίλ, είναι προσηλωμένη στο βιβλίο της, σε ένα δικό της κόσμο!


















Και έτσι το ''τι διαβάζει άραγε;'' μένει αναπάντητο...

Όπως και για το κορίτσι που διαβάζει στο πίνακα του Hermann von Kaulbach με τίτλο Before school!
Σίγουρα αγχωμένο ρίχνει μια τελευταία ματιά στο μάθημα της ημέρας, να είναι ανάγνωση, ορθογραφία ή μαθηματικά;


Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου 2022

Το κορίτσι της στάχτης- Μένιος Σακελλαρόπουλος

     Το κορίτσι της στάχτης του Μένιου Σακελλαρόπουλου είναι η αληθινή ιστορία της Παρασκευούλας που 5 χρονών κοριτσάκι έζησε τη φρίκη του Ολοκαυτώματος των Καλαβρύτων από τους αιμοσταγείς Ναζί τον Δεκέμβριο του 1943. Ο συγγραφέας όταν συναντά σε μια παρουσίαση του βιβλίου του ΠΙΚΡΟ ΓΑΛΑ την 70χρονη Βίβιαν και ακούει την ιστορία της βρίσκει το θέμα του νέου του βιβλίου και καταθέτει στις σελίδες του μια συγκλονιστική ιστορία κοινωνικοιστορικού περιεχομένου γεμάτη συναισθήματα, ρεαλισμό και αντιπολεμικά μηνύματα.

     Η αφήγηση ξεκινά με την ηλικιωμένη Βίβιαν να βρίσκεται στο ανακαινισμένο πατρικό της στα Καλάβρυτα όπου και ανακαλύπτει στο υπόγειο του σπιτιού ένα αντικείμενο που θα την κάνει να γυρίσει για άλλη μια φορά νοητά πίσω στο Δεκέμβρη του 1943, τότε που η παράνοια του ναζισμού θέριζε κορμιά ποτίζοντας με αίμα τη γη των Καλαβρύτων.

‘’… έβαλε και το χέρι της στο τσουβάλι κι έβγαλε το κράνος με τρεμάμενα χέρια. Πλημμύρισε από συναισθήματα.
Το πιο μισητό κράνος που φόρεσε ποτέ στρατιώτης στην ιστορία της ανθρωπότητας. Υπήρξαν σκληροί στρατοί, αλλά τόσο βάρβαροι κι απάνθρωποι όσο αυτοί δεν ξαναπάτησαν το πόδι τους στη γη. Ούτε οι Ούννοι του Αττίλα δεν ήταν τέτοια αιμοβόρα κτήνη! Ή μήπως ήταν το ίδιο;
Κρατούσε ένα καλογυαλισμένο κράνος, απλώς σκονισμένο αλλά σε εξαιρετική κατάσταση έπειτα από τόσες δεκαετίες. Κι όπως το κρατούσε, το αίμα της πάγωσε ξανά. Πάνω αριστερά υπήρχε το σύμβολο των Ες Ες, της πιο φονικής μηχανής που πάτησε στη γη, έμπνευση του αιμοσταγούς Αδόλφου Χίτλερ όταν αποφυλακίστηκε μετά το αποτυχημένο πραξικόπημά του το 1923, αυτό που έμεινε στην Ιστορία ως το Πραξικόπημα της Μπιραρίας. Τότε τους είχε ονομάσει Schutzstaffel, δηλαδή ομάδα προστασίας, η επονομαζόμενη SS, που έφτασε να έχει περισσότερους από ένα εκατομμύριο άντρες κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου...’’ (σελ. 16-17)

Κυριακή 13 Φεβρουαρίου 2022

Άγια Λευτεριά- Θοδωρής Παπαθεοδώρου


Στων Ψαρών την ολόμαυρη ράχη...
λαλεί πουλί πέφτει σπυρί και...
η Δόξα μελετά τα λαμπρά παλικάρια...
στο ενδοξότερον τούτο αλωνάκι...
ενώ στην κόμη της στεφάνι φορεί...

     Η τριλογία του Θοδωρή Παπαθεοδώρου για την Επανάσταση ολοκληρώνεται με το βιβλίο “Άγια Λευτεριά’’, στο οποίο οι ήρωες υμνούν και μάχονται για την Λευτεριά της πατρίδας αλλά και της ψυχής τους με πάθος, πίστη και ανιδιοτέλεια κόντρα στα τερτίπια των πολιτικάντηδων που οι προσωπικές τους βλέψεις οδήγησαν σε δύο αιματηρούς εμφυλίους (1824-1825) με τον Αγώνα να κινδυνεύει, ουκ ολίγες φορές, να χαθεί.
     Με κινηματογραφικό τρόπο, αναδρομικές, εγκιβωτισμένες αφηγήσεις, παραστατικότητα, ρεαλιστικούς διαλόγους και λυρισμό, ο συγγραφέας μας περνά μέσω των ηρώων του από γεγονότα και στιγμές που η Δόξα γράφει στα κιτάπια της υμνώντας τον ηρωισμό και την ιστορικότητα αυτών: Σφαγή της Χίου, καταστροφή των Ψαρών, ένδοξο Μεσολόγγι με την ηρωική του Έξοδο το 1826... Στιγμές φωτεινές που μάχονται μ’ αυτές τις βουτηγμένες στο σκοτάδι της προδοσίας και του αλληλοσπαραγμού. Έτσι οι Εμφύλιοι, το σπυρί του τόπου, το κυνήγι του Κολοκοτρώνη και η δίκη του Καραϊσκάκη, δε λείπουν δυστυχώς απ’ τις σελίδες Της.
     Βρισκόμαστε στο 1824, οι έριδες έχουν χωρίσει το κράτος που έχει στρέψει την προσοχή του στα εσωτερικά του θέματα υποτιμώντας την Υψηλή Πύλη που ανασυγκροτείται και στέλνει νέα, πολυάριθμα στρατεύματα για να καταπνίξει την Επανάσταση. Τα νησιά μένουν απροστάτευτα, τα κάστρα πέφτουν το ένα μετά το άλλο στα χέρια και πάλι των Οθωμανών.
     Μέσα σ’ αυτό το ιστορικό πλαίσιο, οι ήρωες των δυο προηγούμενων βιβλίων, η Αργυρώ, η Μαλαμή, ο Στέφανος, ο Νικόλας και η Δέσπω, ξετυλίγουν παράλληλα την δική τους πορεία με κάποιους απ’ αυτούς να δημιουργούν και να βρίσκουν το μερίδιο που τους αναλογεί στην αγάπη και στον έρωτα, ενώ, συγχρόνως, συμμετέχουν και αυτοί στα γεγονότα των τελευταίων χρόνων του Αγώνα. Ο Στέφανος βιώνει την καταστροφή των Ψαρών, ακούει, και μαζί του και εμείς, τη σπαρακτική αφήγηση της Μαρκέλλας που περιγράφει το βίωμα της σφαγής της Χίου, η Αργυρώ αντικρύζει τον καμένο και ερημωμένο εμφυλιακό Μοριά του 1824-1825, ο Νικόλας παρευρίσκεται στη δίκη του Καραϊσκάκη που κατηγορούνταν από τον υποκινητή της Μαυροκορδάτο για προδοσία, στέκεται στο πλευρό του Γέρου του Μοριά που η Διοίκηση κυνηγά να τον σκοτώσει ενώ η Δέσπω βρίσκεται στο Μεσολόγγι που ο Κιουταχή όλο και σφίγγει το κλοιό της πολιορκίας του και όλοι μαζί οδεύουν προς την λαμπρή Έξοδο: Φως δυνατό μαζί με το μπουμπουνητό της έκρηξης, αστραποβολάει ο νυχτερινός ουρανός, φωταψία γερή απάνω απ’ την πόλη, απ΄την μεριά του Άγιου Σπυρίδωνα και των Καψαλαίικων, σπίθες και ψυχές σκαρφαλώνουν ψηλά και λαμποκοπούν σαν πεφταστέρια, ο γερο- Καψάλης, η Μαλαμή, δεκάδες άλλοι μαζί τους, όλοι πετούν πια λεύτερα καταπώς το θέλησαν. (σελ. 549)

Τετάρτη 12 Ιανουαρίου 2022

Νίκη- Χρήστος Χωμενίδης

‘’Τώρα που είμαι νεκρή, σαβανωμένη μες στο φέρετρο, ντυμένη με το καλό μου λευκό φόρεμα, τώρα που βρίσκομαι στο ψυγείο του νεκροθαλάμου και περιμένω να ξημερώσει η μέρα της κηδείας μου, τώρα που έχω πάρει την άγουσα για τον τόπο όπου δεν υπάρχει - όπως λένε- οδύνη, λύπη και στεναγμός, τώρα νιώθω πιο ελεύθερη από ποτέ. Ελεύθερη να τριγυρίσω τα εβδομήντα χρόνια της ζωής μου. Να πάω μπρος και πίσω, να σταθώ σε γεγονότα- σταθμούς, κρίσιμες αποφάσεις που πήρα εγώ ή που έλαβαν άλλοι για μένα, να τα αντικρίσω όλα σφαιρικά και πεντακάθαρα’’ (σελ.13)


     Αυτή είναι η Νίκη του Χρήστου Χωμενίδη, η ηρωίδα του ομότιτλου βιβλίου του που όπως αναφέρει ο συγγραφέας στο εισαγωγικό του σημείωμα πρόκειται για την μητέρα του, η οποία παίρνει μορφή στα χέρια του, γίνεται πνεύμα, αερικό και μας αφηγείται την ιστορία ζωής της σε α' πρόσωπο γυρίζοντας μας πίσω στην Ελλάδα της Κατοχής, των Δεκεμβριανών, του Εμφυλίου, των εξόριστων και της βαθιάς παρανομίας.
     Ο συγγραφέας παίρνει τα νήματα από το κουβάρι της μυθοπλασίας και από αυτό της ιστορικής ακρίβειας και τα ενώνει με τρόπο έντεχνο δημιουργώντας μια αφήγηση που μας παρασύρει με ύφος κινηματογραφικό τόσο στην ιστορία της Νίκης όσο και σ' αυτή της Ελλάδας ξεκινώντας από την Μικρασιατική Καταστροφή και φτάνοντας στην δεκαετία του '50.

Σάββατο 8 Ιανουαρίου 2022

Άγιες Ψυχές- Θοδωρής Παπαθεοδώρου

     Μετά το καθηλωτικό Άγιο Αίμα, οι Άγιες Ψυχές, το δεύτερο δηλαδή μέρος της τριλογίας του Θοδωρή Παπαθεοδώρου με θέμα την Ελληνική Επανάσταση, μας παρασέρνει με μεγαλύτερη ορμή στην ανάγνωση καθώς φωτίζει τα κακοτράχαλα μα συγχρόνως ένδοξα επαναστατημένα, πλέον, μονοπάτια της πατρίδας μας με την αφήγηση να στήνει το χώρο επιδέξια και να μεταφέρει τον αναγνώστη σε γεγονότα και ατμόσφαιρα βγαλμένη από την ίδια την Ιστορία, την Ιστορία μας.
     Στις Άγιες Ψυχές, λοιπόν, η Επανάσταση έχει κηρυχθεί, ο τόπος φλέγεται. Βρισκόμαστε στους πρώτους μήνες του 1821, καπεταναίοι, ήρωες και ο απλός λαός, ο καταπιεσμένος εδώ και αιώνες λαός, σηκώνουν το ανάστημά τους και με τα πενιχρά τους μέσα στέκουν για χάρη της Λευτεριάς, της Δικαιοσύνης και της Ισότητας, μπρος σε μια από τις πιο ισχυρές πολεμικές μηχανές της εποχής. Εγκαταλείπουν το εγώ και τα συμφέροντα -τουλάχιστον η πλειοψηφία γιατί πάντα θα υπάρχουν ραδιούργοι, πάντα θα υπάρχουν Εφιάλτες ...- και δίνονται σώμα και ψυχή στον Αγώνα, ξεπερνούν τις αδυναμίες, θυσιάζονται για την αναστήλωση της πατρίδας. Και είναι η θυσία αυτή που κάνει άγια την ψυχή τους.
     Μακεδονία, Τριπολιτσά, Ψαρά, Μεσολόγγι, Μοριάς, τόποι που πάλλονται υπό τις ιαχές του ξεσηκωμού.